به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، خطونشان تازه اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، مبنی بر آغاز آنچه «بزرگترین تهاجم مالی تاریخ» علیه ایران خوانده است، پرده دیگری را از سیاست شکستخورده فشار حداکثری کنار زد.
واشنگتن اینبار صراحتاً کشورها، بانکها و شرکتهای همکار با تهران را به انزوا تهدید کرده است تا با مسدودسازی شریانهای مالی، حملونقل و بیمه، هزینه تجارت خارجی ایران را بالا ببرد.
با این حال، تحلیل مواضع مسئولان ارشد اقتصادی، سیاسی و نظامی کشور نشان میدهد که این تهدید بیش از آنکه یک ابزار تحریمی جدید و ناشناخته باشد، تلاشی تبلیغاتی برای احیای حربهای تکراری و اثرگذاری بر افکار عمومی است.
عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، در واکنشی روشن به این هیاهو، اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا را مصداق «رجزخوانی» دانست و تأکید کرد واشنگتن در طول سالهای گذشته هر آنچه در توان داشته در حوزه تحریمهای نفتی و بانکی بهکار گرفته است و اقدام ساختاری جدیدی برای انجام دادن باقی نمانده است.
رئیسکل بانک مرکزی با اشاره به تجربه سال 1399 یادآور شد که در آن مقطع نیز درآمد نفت و گاز دولت به حدود 7 میلیارد دلار محدود شد، اما کشور توانست از آن گردنه عبور کند.
همتی با تفکیک دقیق میان «سختی و فشار اقتصادی» با «فروپاشی»، خاطرنشان کرد که هدف دشمن القای حس بنبست و فروپاشی است، در حالی که اقتصاد ایران علیرغم تحمل دشواریها، تابآوری خود را حفظ میکند و چرخه تولید و مبادلات بهپیش میرود.
در بعد دیپلماتیک و رسانهای، تناقض آشکار ادعاهای آمریکا بلافاصله به چالش کشیده شد. کاظم غریبآبادی با طرح پرسشی اساسی نشان داد که اگر بنا بر ادعای مقامات آمریکایی، توان ایران محدود شده است، چرا واشنگتن برای رویارویی با چنین کشوری نیازمند بسیج تمامعیار اختیارات و نهادهای مالی خود است؟ پاسخی که نشان میدهد توسل به تهدیدهای مالی بزرگنمایانه، اعترافی ناخواسته به ناکامی گزینههای پیشین است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با تأکید بر اینکه ایران آغازکننده تنش نبوده است و در دفاع از حقوق سرزمینی و ملی خود با اقتدار عمل میکند، بهرهگیری از ظرفیتهای چندجانبه نظیر بریکس و سازمان شانگهای و توسعه مراودات با همسایگانی چون پاکستان، عمان و افغانستان را پاسخی راهبردی برای بیاثر کردن فشارهای یکجانبه غرب عنوان کرد.
در عرصه دفاعی و امنیتی نیز پیام بازدارندگی با شفافیت مخابره شد. سردار محبی، سخنگوی سپاه، با اشاره به پیشینه 47ساله تحریمها، تهاجم مالی اخیر را در قالب «جنگ ادراکی و روایتی» تحلیل کرد؛ نبردی که در آن دشمن میکوشد با عملیات روانی، اراده جامعه را نشانه بگیرد و تصویری تحریفشده از واقعیت بسازد.
در همین راستا، هشدارهای صریح محسن رضایی درباره خطوط قرمز امنیت انرژی در منطقه و تنگه هرمز و تأکید بر پاسخ متقابل به هرگونه مشارکت در محاصره اقتصادی، کنار مواضع محمدباقر قالیباف پیرامون آمادگی همسایگان برای ایجاد ترتیبات امنیتی و اقتصادی جدید درونمنطقهای، نشان داد که راهبرد کشور در برابر تهدیدات خزانهداری آمریکا، تکیه بر اقتدار میدانی، هوشیاری ادراکی و همگرایی بومی است.
برآیند مواضع نشان میدهد تکیه واشنگتن بر کلیدواژه «تهاجم مالی بیسابقه»، بیش از آنکه متکی به ابزارهای جدید اقتصادی باشد، نشاندهنده تخلیه ظرفیتهای تحریمی و تلاش برای جبران آن از مسیر جنگ روانی است. هرچند هدف آمریکا ایجاد اختلال در محاسبات فعالان اقتصادی و تحمیل هزینههای جانبی به مبادلات تجاری است، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد که انباشت سازوکارهای خنثیسازی تحریم، ظرفیت مانور واشنگتن را به حداقل رسانده است.
پاسخ مؤثر به این فضاسازیها در گام نخست، نیازمند آن است که کنار پاسخهای دیپلماتیک و بازدارندگی سیاسی و امنیتی، تمرکز اصلی در داخل کشور بر روانسازی جریان بازگشت ارز، گرهگشایی از موانع پیشپای صادرکنندگان و حمایت ملموس از چرخه تولید متمرکز بماند.
تقابل فعلی، بیش از هر چیز سنجش تابآوری اقتصادی و سرعت عمل در تصمیمگیریهای کلان است؛ جایی که مصونسازی شریانهای تجاری، خنثیسازی جنگ روانی و پاسخگویی به نیازهای معیشتی، مرز میان تحمل فشارهای تکراری و عبور موفق از آنها را مشخص میکند.
انتهای پیام/+