به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نشست خبری با حضور سید حسن میرکریمی مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران، امروز دوشنبه 9شهریورماه به مناسبت هفته وقف برگزار شد.
میرکریمی ضمن تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) و ولادت امام جعفر صادق(ع) و گرامیداشت هفته وقف، اظهار داشت: هفته وقف فرصتی است تا مجموعه اوقاف گزارشی از عملکرد خود ارائه کند و در مقابل، نظرات، انتظارات و مطالبات مردم را دریافت کرده و میان نیازهای جامعه و ظرفیتهای وقف انطباق ایجاد کند.
او با اشاره به جایگاه وقف در سیره پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) تصریح کرد: سیره وقف، انفاق و صدقات از سیرههای مؤکد پیامبر اکرم(ص) بوده است و پس از ایشان نیز حضرت امیرالمؤمنین(ع) بارها اموال و داراییهایی را برای رفع نیازهای جامعه و کمک به مستمندان وقف کردند.
میرکریمی با بیان اینکه میل به جاودانگی یکی از ویژگیهای انسانی است، افزود: انسان اگرچه از نظر جسمانی عمر محدودی دارد، اما میتواند با بهجا گذاشتن آثار ماندگار، بخشی از این میل به جاودانگی را محقق کند. هنگامی که انسان مؤمن با نگاهی مسئولانه نسبت به جامعه، مال خود را در مسیری قرار میدهد که نیازهای مردم را برطرف کند، وقف میتواند این نگاه را به یک اثر ماندگار تبدیل کند.
او با اشاره به تنوع نیازهای جامعه و کارکردهای وقف اظهار داشت: در حال حاضر بیش از 800 عنوان نیاز در موقوفات کشور وجود دارد؛ از برگزاری مراسم و مناسبتهای مذهبی و اطعام عزاداران گرفته تا حوزههای درمان، آموزش، حمایت از ایتام و دیگر نیازهای اجتماعی.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران تصریح کرد: واقف با جمع کردن میل به جاودانگی، پیروی از سیره پیامبر(ص) و ائمه معصومین(ع) و نگاه مسئولانه به جامعه، مالی را حبس و وقف کرده و نیتی را برای آن مشخص میکند که تا زمانی که این جهان برقرار است، بتواند آثار خود را در جامعه برجای بگذارد.
او با تأکید بر مسئولیت اوقاف در قبال موقوفات خاطرنشان کرد: ما به عنوان یکی از حلقههای زنجیره بلند وقف، امانتدار این سنت هستیم و وظیفه داریم در چارچوب قوانین، مقررات و حدود شرعی، نیات واقفان را محقق کنیم. نتیجه این فرآیند هم رفع بخشی از نیازهای جامعه و هم تقویت اعتماد عمومی به جریان وقف است.
ورود وقف به حوزه نیازهای جدید جامعه
میرکریمی با اشاره به تجربه جامعه در سالهای اخیر گفت: پس از شیوع کرونا در پایان سال 1398، موقوفاتی با نگاه به این نوع معضلات و همهگیریها شکل گرفت؛ به این معنا که واقفان نیت کردند در صورت بروز مشکلات مشابه، درآمد موقوفه برای درمان و حل این مسائل هزینه شود.
او ادامه داد: امروز در حوزه دفاعی نیز موقوفاتی با نیت کمک به جریان دفاعی شکل گرفته و در حوزه مقاومت نیز وقفهایی با همین رویکرد به ثبت رسیده است. این موضوع نشان میدهد وقف میتواند خود را با نیازها و اقتضائات روز جامعه تطبیق دهد.
مدیرکل اوقاف استان تهران با بیان اینکه وقف در حوزههای مختلف اقتصادی و اجتماعی نیز فعال شده است، اظهار داشت: امروز در حوزههایی همچون زنجیره و امنیت غذایی، اقتصاد دریامحور، صنایع، شرکتهای دانشبنیان و تجهیزات پزشکی، وقف حضور پیدا کرده و نقش مؤثری در پاسخ به نیازهای کشور ایفا میکند.
او با اشاره به فعالیت موقوفات در حوزه تجهیزات پزشکی تصریح کرد: در برخی تجهیزات پزشکی مورد استفاده در اتاق عمل، بیش از 30 مجوز صادر شده و حدود 60 عنوان کالای دیگر نیز در شرف اخذ مجوز هستند. برخی از این تجهیزات که توسط شرکتهای وقفی یا مجموعههایی که بخش عمده سهام آنها متعلق به موقوفات است تولید میشوند، پیش از این تنها در یک یا چند کشور تولید میشدند، اما امروز در داخل کشور به خودکفایی رسیدهاند.
میرکریمی افزود: این ظرفیت علاوه بر جلوگیری از خروج ارز و کاهش وابستگی به کشورهای خارجی، در برخی موارد توان صادراتی نیز ایجاد کرده است و خوشحالیم که وقف توانسته در بخشی از نیازهای کشور اثرگذار باشد.
او با تأکید بر ظرفیت مستقل وقف خاطرنشان کرد: وقف نه مال خصوصی و نه مال دولتی است؛ مال وقف، مال وقف است و باید مطابق آنچه واقف تعیین کرده، اداره شود. همین استقلال این فرصت را فراهم میکند که واقفان در هر حوزهای که جامعه نیاز دارد، وارد شوند و وقف بتواند به عنوان یک ستون اساسی اقتصادی، اجتماعی و مذهبی در عرصههای مختلف نقشآفرینی کند.
تشریح نحوه مدیریت رقبات مساجد
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت رقبات مساجد و نحوه نظارت اوقاف بر درآمدهای آنها اظهار داشت: موقوفات مرتبط با مساجد را میتوان دستکم در دو گروه تقسیم کرد؛ بخشی از موقوفات و رقبات در پیرامون خود مسجد و در حوزه انتفاعی آن قرار دارند و بخشی دیگر موقوفات منفعتی هستند که درآمد آنها برای هزینههای مسجد وقف شده است.
او با بیان اینکه موقوفات منفعتی معمولاً دارای متولی هستند، تصریح کرد: اگر این موقوفات متولی نداشته باشند، اوقاف تصدی آنها را برعهده میگیرد و در موضوعاتی مانند نگهداری، صیانت، اجاره، مسائل حقوقی و ثبتی اقدامات لازم را انجام میدهد و عواید موقوفه را مطابق نظر واقف در اختیار مسجد قرار میدهد.
میرکریمی ادامه داد: درباره رقباتی که در خود مسجد یا پیرامون آن قرار دارند نیز بر اساس توافق میان سازمان اوقاف و مرکز رسیدگی به امور مساجد، این رقبات به ائمه جماعات مساجد و با معرفی مرکز رسیدگی به امور مساجد واگذار میشود و برای امام جماعت به عنوان امین موقوفه حکم صادر میشود.
او اظهار داشت: امام جماعت موظف است قوانین و مقررات مربوط به رقبات را رعایت کند و در پایان سال نیز حسابرسیهای مربوط به این موقوفات انجام شود. این روند در حال ساماندهی است و ادامه خواهد داشت.
مدیرکل اوقاف استان تهران با تأکید بر ضرورت هماهنگی ائمه جماعات با اوقاف خاطرنشان کرد: لازم است ائمه جماعات و روحانیون حاضر در مساجد با اوقاف هماهنگ باشند و اطلاعات لازم را دریافت کنند تا موقوفات به شکل منطقی و مطابق ضوابط قانونی و شرعی اداره شود و منافع آن نیز در اختیار خود مسجد قرار گیرد.
او تصریح کرد: نکته مهم این است که اوقاف از درآمد رقبات موقوفات مربوط به مساجد، حقوق یا هزینههای مدیریتی و نگهداری برای خود برداشت نمیکند و هر میزان عایدی که از این رقبات حاصل شود، به حساب مسجد واریز خواهد شد.
راهاندازی دفاتر مشاوره وقف برای تسهیل وقفهای جدید
میرکریمی در ادامه با اشاره به راهاندازی دفاتر مشاوره وقف در ادارات کل اوقاف سراسر کشور اظهار داشت: نخستین اقدام هفته وقف، افتتاح دفتر مشاوره وقف در ادارات کل اوقاف استانها بود که به صورت وبیناری و با ارتباط با مرکز و ریاست سازمان انجام شد.
او با بیان اینکه هدف از راهاندازی این دفاتر صرفاً انجام امور اداری نیست، تصریح کرد: بخش اصلی مأموریت این دفاتر، مشاوره به افرادی است که قصد دارند مالی را وقف کنند اما درباره نیازهای جامعه، نحوه انجام وقف و چگونگی طی فرآیند آن اطلاعات کافی ندارند.
مدیرکل اوقاف استان تهران افزود: کارشناسان خبره حوزههای مختلف اوقافی در این دفاتر حضور دارند تا به افراد کمک کنند با هر میزان سرمایه و هر نوع مالی که در اختیار دارند، بر اساس مقتضیات و نیازهای موجود، وقف خود را به شکل صحیح انجام دهند.
او خاطرنشان کرد: پس از مرحله مشاوره، اقدامات اجرایی در بخشهای مربوط اوقاف انجام خواهد شد. اگرچه پیش از این نیز مراجعهکنندگان برای وقف وجود داشتند، اما اکنون این فرآیند ساختار منسجمتری پیدا کرده و با اطلاعرسانی و راهنمایی مردم به دفاتر مشاوره، روند وقف تسهیل خواهد شد.
بررسی امکان وقف پول
میرکریمی درباره امکان مشارکت مردم با مبالغ خرد در وقف نیز اظهار داشت: یکی از موضوعاتی که در این حوزه مورد بحث قرار گرفته، وقف پول است که از نظر فقهی ملاحظاتی دارد و به همین دلیل در شورای فقهی سازمان اوقاف با حضور صاحبنظران حوزوی و متخصصان این عرصه در حال بررسی است.
او تصریح کرد: تلاش میشود با رفع ملاحظات فقهی و فراهم شدن ترتیبات لازم، امکان وقف پول به شکلی فراهم شود که افراد بتوانند با مبالغ خرد و متناسب با علاقه خود در حوزههای مختلف مشارکت کنند.
مدیرکل اوقاف استان تهران افزود: در صورت تحقق این طرح، افراد میتوانند پول خود را در حسابی مشخص برای یک حوزه مورد نظر قرار دهند تا اصل پول غیرقابل بازگشت باشد و از گردش آن، نیت مورد نظر واقف محقق شود. این موضوع همچنان در مراحل مطالعاتی قرار دارد و انشاءالله با برطرف شدن ملاحظات موجود، زمینه مشارکت مردم با مبالغ خرد در جریان وقف فراهم خواهد شد.
انتهای پیام/