به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، فعالیت‌های اقتصادی و تجاری سرمایه‌گذاران و شرکت‌های جمهوری آذربایجان در گرجستان طی سال‌های اخیر دستخوش تحولی ساختاری شده و به تدریج از چارچوب‌های سنتی پیشین، یعنی انحصار در حوزه‌های انرژی و زیرساخت‌های مواصلاتی، فراتر رفته است.
امروزه در کنار پروژه‌های عظیم نفتی و گازی، شاهد شکل‌گیری و توسعه پروژه‌های متعدد و متنوعی در بخش‌های بانکداری، فناوری‌های ارتباطی و مخابرات، صنایع تولیدی و بازار املاک و مستغلات هستیم. این روند تنوعبخشی به سرمایه‌گذاری‌ها، به‌ویژه در پرتو رویدادها و طرح‌های جدیدی که در سپتامبر جاری رونمایی شدند، برجستگی ویژه‌ای یافته است.
در جریان برگزاری دومین مجمع بین‌المللی سرمایه‌گذاری جمهوری آذربایجان که در تاریخ 25 و 26 سپتامبر در باکو برگزار شد، «میخائیل خیدورلی»، رئیس سازمان «در گرجستان سرمایه‌گذاری کنید»، حضور فعالی داشت و بسترهای جدید همکاری را با طرف آذربایجانی به بحث گذاشت.
یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های این همکاری‌های نوین، پروژه جدید شرکت «پاشا ریل استیت» در شهر تفلیس است؛ مجتمعی چندمنظوره که املاک تجاری و خدمات هتلداری را یکجا در خود جای داده و نمایانگر الگوی جدید توسعه نفوذ اقتصادی باکو در گرجستان است.
جهش 2.5 برابری سرمایه‌گذاری‌های مستقیم باکو در سال 2025
آمارهای رسمی نشان می‌دهد که سال 2025 میلادی نقطه عطفی در حجم سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی جمهوری آذربایجان در گرجستان بوده است. در این سال، حجم سرمایه‌گذاری‌های باکو در اقتصاد گرجستان با افزایشی چشمگیر و جهشی نزدیک به 2.5 برابر، از 87.2 میلیون دلار به 214.4 میلیون دلار رسید.
همزمان با این رشد خیره‌کننده، سهم جمهوری آذربایجان از کل حجم سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی در گرجستان نیز از حدود 5.5 درصد به 11.3 درصد ارتقا یافت.
بر اساس آمارهای سالانه، جمهوری آذربایجان توانست در رتبه‌بندی بزرگ‌ترین کشورهای سرمایه‌‌گذار در گرجستان، پس از انگلیس در جایگاه دوم قرار گیرد. در این بازه زمانی، انگلیس با 426.6 میلیون دلار در صدر جدول جای گرفت و ترکیه با 202.4 میلیون دلار پس از جمهوری آذربایجان در رتبه سوم ایستاد.
نکته قابل توجه در این روند، پویایی بالای سرمایه‌گذاری‌ها در نیمه دوم سال 2025 بود؛ به‌طوری که در شش ماهه نخست تنها 58.5 میلیون دلار سرمایه از آذربایجان جذب شده بود، اما در سه‌ماهه سوم و چهارم، این رقم به 155.9 میلیون دلار جهش یافت که نشان می‌دهد نزدیک به سه چهارم از کل حجم سرمایه‌گذاری سالانه در نیمه دوم سال محقق شده است.
ارزیابی روندهای اقتصادی و آمار اولیه سال 2026
در سال 2026 میلادی، آمارها نشان‌دهنده پویایی محتاطانه‌تری در جریان ورود سرمایه است. در دوره ژانویه تا ژوئن این سال، حجم سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی جمهوری آذربایجان در گرجستان به 45.3 میلیون دلار رسید، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل 58.5 میلیون دلار ثبت شده بود.
با این حال، تحلیلگران تاکید می‌کنند که این افت نسبی دقیقاً با روند نزولی کل سرمایه‌گذاری‌های خارجی در گرجستان - که از 961.3 میلیون دلار به 750.1 میلیون دلار کاهش یافته - همخوانی دارد.
به همین دلیل، سهم نسبی جمهوری آذربایجان در مجموع سرمایه‌گذاری‌های خارجی گرجستان تقریباً بدون تغییر باقی مانده و در سطح 6 درصد تثبیت شده است. البته باید توجه داشت که آمارهای سال 2026 مقدماتی بوده و احتمال تجدیدنظر در آن از سوی اداره ملی آمار گرجستان وجود دارد.
انرژی و زیرساخت‌های کلان؛ استوانه اصلی حضور اقتصادی
با وجود ورود به عرصه‌های جدید، غول نفتی «سوکار» همچنان بزرگ‌ترین و قدرتمندترین نماد حضور اقتصادی جمهوری آذربایجان در گرجستان به شمار می‌رود. این شرکت دولتی که از سال 2006 فعالیت خود را در گرجستان آغاز کرده، مجموعه‌ای گسترده از خطوط کسب‌وکار شامل توزیع گاز، تامین سوخت و لجستیک نفتی را مدیریت می‌کند.
طبق آخرین آمارهای منتشرشده از سوی «سوکار گرجستان»، این شرکت تاکنون بیش از 31.2 هزار کیلومتر خط لوله گاز در سراسر گرجستان احداث و نوسازی کرده و شبکه توزیع آن به بیش از 955 هزار مشترک خدمات‌رسانی می‌کند. در ساختارهای مختلف زیرمجموعه این گروه نفتی بیش از 5.7 هزار نفر مشغول به کار هستند و شبکه پمپ‌بنزین‌های آن روزانه به بیش از 30 هزار مشتری خدمات ارائه می‌دهد.
علاوه بر این، ترمینال بندر «کولوی» در ساحل دریای سیاه نقش کلیدی در زیرساخت‌های لجستیکی سوکار ایفا می‌کند. ظرفیت عملیاتی این ترمینال سالانه به 10 میلیون تن فرآورده می‌رسد و شریان حیاتی صادرات نفتی این گروه محسوب می‌شود.
گسترش نقشه سرمایه‌گذاری؛ از شبکه مالی تا شاهراه دیجیتال
در خارج از بخش انرژی، سرمایه‌گذاران آذربایجانی جای پای خود را در سایر بخش‌های کلیدی اقتصاد گرجستان مستحکم کرده‌اند. یکی از نخستین حوزه‌های ورود، بخش مالی و بانکی بوده است.
«پاشا بانک گرجستان» که از سال 2013 در این کشور فعال است، تمرکز اصلی خود را بر ارائه خدمات به مشتریان شرکتی و بزرگ معطوف کرده است. 85.06 درصد از سهام این بانک متعلق به «پاشا بانک آذربایجان» و 14.94 درصد آن در اختیار «پاشا هولدینگ» است.
بخش دیگری که شاهد حضور راهبردی باکو بوده، زیرساخت‌های ارتباطی و دیجیتال است. «نصیب حسن‌اف»، موسس و مالک گروه «نکسول هولدینگ»، ابتدا 49 درصد و سپس مابقی سهام شرکت مخابراتی «کاکاسوس آنلاین» گرجستان را خریداری کرد؛ خریدی که البته با چالش‌ها و مناقشات حقوقی طولانی‌مدت با نهادهای رگولاتوری گرجستان درباره مجوزهای پیشین تغییر مالکیت همراه بود.
ارزش کلیدی شرکت «کاکاسوس آنلاین» در اختیار داشتن یک کابل فیبر نوری زیردریا به طول حدود 1.2 هزار کیلومتر در بستر دریای سیاه است که گرجستان را به شبکه اروپا متصل کرده و ترافیک اینترنت کشورهای قفقاز جنوبی و حوزه خزر را منتقل می‌کند. این دارایی با ارزش بخشی از طرح کلان «راه ابریشم دیجیتال» به شمار می‌رود که توسط نکسول هولدینگ در حال پیگیری است.
یکی دیگر از حلقه‌های این پروژه، خط فیبر نوری بستر دریای خزر میان آذربایجان و قزاقستان به طول 380 کیلومتر است که سومقاییت را به آکتائو وصل می‌کند و شرکت «آذرتیلیکام» در اوت 2026 از پایان کابل‌کشی آن خبر داد.
علاوه بر این، شرکت «متانت آ» نیز در سال 2020 کارخانه تولید ملات‌های خشک ساختمانی را در گرجستان احداث کرد که همچنان به عنوان یکی از پایگاه‌های تولیدی و بازارهای صادراتی این شرکت فعال است.
ورود پرقدرت «پاشا هولدینگ» به بازار املاک و تجملات
املاک و مستغلات یکی از حوزه‌های نوظهور حضور سرمایه‌گذاران آذربایجانی است. شرکت «پاشا ریل استیت» پروژه عظیم «Tbilisi Riverfront Office & Hotel» را در تفلیس دست اجرا دارد که شامل یک هتل 152 اتاقی و بیش از 5 هزار متر مربع فضای اداری و تجاری است.
بخش هتلداری این مجتمع تحت عنوان «ART Riverfront Hotel Tbilisi» فعالیت خواهد کرد و طبق توافق صورت‌گرفته میان پاشا ریل استیت و مجموعه بین‌المللی «ماریوت»، قرار است تحت برند معتبر «لو مریدین» بهره‌‌برداری شود. در سپتامبر جاری نیز مقامات وزارت اقتصاد گرجستان طی نشست‌هایی با مدیران پاشا ریل استیت، پروژه‌های جاری و بسترهای توسعه فعالیت‌های این شرکت در گرجستان را بررسی کردند.
در نهایت، رشد چشمگیر سرمایه‌گذاری‌های مستقیم در سال 2025 و تنوعبخشی به پروژه‌ها در سال 2026 نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران آذربایجانی در حال تثبیت موقعیت خود در بازار گرجستان هستند.
گرچه انرژی همچنان شالوده اصلی این روابط را تشکیل می‌دهد، اما ورود به عرصه‌های بانکی، فناوری، تولید و املاک، چشم‌انداز جامع‌تر و متنوع‌تری از نفوذ اقتصادی باکو در همسایگی غربی خود به نمایش می‌گذارد.
انتهای پیام/