حمید کریمی، رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی جنوب‌غرب استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، با اشاره به جایگاه ویژه میراث تاریخی این منطقه، اظهار کرد: شهرستان رباط‌کریم با دارا بودن 54 اثر شناسایی شده، ظرفیت بالایی در گردشگری تاریخی دارد که 17 اثر آن در فهرست آثار ملی ثبت شده است. در این میان، قلعه یا کاروانسرای سنگی که اکنون به عنوان یک اثر ثبت جهانی شناخته می‌شود، به دلیل قدمت دیرینه‌اش، همواره مورد توجه ویژه کارشناسان و مسئولان قرار داشته است.
پایان بلاتکلیفی 15 ساله در مرمت بنا
وی با تشریح فرآیند طولانی‌مدت احیای این اثر تصریح کرد: پروژه مرمت کاروانسرای سنگی برای سالیان متمادی با چالش‌های مدیریتی و اعتباری مواجه بود. خوشبختانه با پیگیری‌های مستمر مسئولین شهرستان و همچنین نمایندگان مجلس، تفاهم‌نامه‌ای که حدود 15 سال پیش میان وزارت میراث فرهنگی و وزارت راه و شهرسازی برای تأمین اعتبار و مرمت بنا منعقد شده بود، اکنون با جدیت بیشتری در حال پیگیری و اجراست تا این بنای ارزشمند از خطر تخریب مصون بماند.
اولویت باستان‌شناسی بر بازدید عمومی
کریمی درباره دلایل عدم بازگشایی این اثر برای بازدید عموم بیان کرد: بسیاری از مخاطبان پرسش‌هایی پیرامون چرایی بسته بودن درهای این قلعه یا کاروانسرا دارند. در پاسخ باید گفت که با توجه به اهمیت فوق‌العاده لایه‌های زیرین و کف محوطه از نظر علمی، اولویت ما پیش از هرگونه تغییر برای گردشگری، تکمیل کاوش‌های باستان‌شناسی است. حفاظت از اصالت بنا حکم می‌کند که تا زمانی که کاوش‌ها کامل نشده و استحکام‌بخشی‌های لازم صورت نگیرد، نمی‌توان مجوز ورود بازدیدکنندگان را صادر کرد.
رئیس میراث فرهنگی جنوب‌غرب تهران در ادامه افزود: در حال حاضر تیم‌های عملیاتی متخصص با نظارت یگان حفاظت میراث فرهنگی و مشاوران باستان‌شناسی در محل مستقر هستند. فرآیند پاک‌سازی و کاوش‌های علمی با دقت کامل در حال انجام است. اشیای تاریخی کشف‌شده در این فرآیند، طبق پروتکل‌های میراث فرهنگی بسته‌بندی، ثبت و تحت تدابیر امنیتی منتقل شده‌اند تا پس از انجام مطالعات آزمایشگاهی، شناسنامه تاریخی دقیقی برای هر یک از یافته‌ها تنظیم شود.
پایان مناقشه؛ قلعه یا کاروانسرا؟
وی در بخش دیگری از سخنان خود به هویت مبهم و اسرارآمیز این بنا اشاره کرد و گفت: در فضای افکار عمومی، گاه از این مکان با عنوان «قلعه» و گاه با عنوان «کاروانسرا» یاد می‌شود که این موضوع ناشی از تغییر کاربری‌های بنا در طول اعصار مختلف است. با توجه به شواهد معماری و قرارگیری در مسیرهای اصلی، واژه صحیح و علمی کاروانسرای سنگی است که به احتمال زیاد در مقاطع تاریخی متأخر، به دلیل موقعیت استراتژیک، نقش قلعه دفاعی را نیز ایفا کرده است.
کشف اسرار ضرب سکه و لایه‌های مجهول
کریمی پیرامون شایعات موجود درباره یافته‌های انسانی و تاریخی در این سایت باستان‌شناسی بیان کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد این محوطه در دوره‌های مختلف تاریخی، علاوه بر کارکرد اقامتی، کارکردهای متنوع دیگری از جمله کارگاه‌های ضرب سکه داشته است. اجساد کشف‌شده در کاوش‌های اولیه، نیازمند مطالعه دقیق‌تر تیم‌های باستان‌شناسی هستند تا مشخص شود این یافته‌ها متعلق به چه دورانی بوده و چه حقایقی از زندگی در این بنا را بازگو می‌کنند.
رئیس میراث فرهنگی شهرستان‌های جنوب‌غرب استان تهران با اشاره به فعالیت اجرایی مجری پروژه، دکتر بروچیان، تأکید کرد: عملیات مرمت و استحکام‌بخشی تحت نظارت مستقیم وزارت میراث فرهنگی و با همکاری شرکت‌های ذی‌ربط صورت می‌گیرد. هدف نهایی ما این است که پس از اتمام کامل کاوش‌های باستان‌شناسی و تثبیت وضعیت بنا، مداخلات مرمتی به گونه‌ای انجام شود که ضمن حفظ اصالت تاریخی بنا، ایمنی لازم برای حضور گردشگران فراهم شود.
چشم‌انداز گردشگری در منطقه پرند
کریمی در پایان خاطرنشان کرد: با جذب اعتبارات تخصیص‌یافته و تداوم همکاری دستگاه‌های اجرایی شهرستان، امیدواریم فازهای کاوش و مرمت با سرعت بیشتری پیش برود. تبدیل این محوطه به یکی از قطب‌های گردشگری شهرستان، علاوه بر حفظ هویت تاریخی، می‌تواند تحولی در رونق اقتصادی و فرهنگی منطقه ایجاد کند. در حال حاضر، برنامه راهبردی ما تمرکز بر حفظ اصالت بناست تا آیندگان نیز بتوانند از این میراث گران‌بها بهره‌مند شوند.
انتهای پیام/