به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، تأمین پایدار انرژی یکی از مهمترین مطالبات زیرساختی خراسان جنوبی در سال‌های اخیر بوده است؛ استانی که قرار گرفتن در انتهای خطوط انتقال گاز، محدودیت ظرفیت شبکه و فاصله با منابع اصلی انرژی، ضرورت تقویت زیرساخت‌های انتقال را برای آن دوچندان کرده است.
در این میان، اجرای خط انتقال گاز دشتک ـ زابل ـ نهبندان و تکمیل فاز دوم این طرح تا سربیشه، یکی از پروژه‌های راهبردی برای تقویت شبکه گاز شرق کشور به شمار می‌رود؛ پروژه‌ای که با بهره‌برداری از آن، ظرفیت انتقال گاز در شرق کشور افزایش خواهد یافت.
خطی که قرار است گره گاز خراسان جنوبی را باز کند
فاز نخست پروژه انتقال گاز دشتک ـ زابل ـ نهبندان در سال 1403 به بهره‌برداری رسید و به خط 12 اینچ متصل شد، اما ظرفیت محدود خط موجود در مسیر سربیشه تا نهبندان، نیاز به اجرای خط جدید با قطر و ظرفیت بالاتر را ایجاد کرد. بر همین اساس، فاز دوم پروژه انتقال گاز با اجرای خط 36 اینچ نهبندان ـ سربیشه در دستور کار قرار گرفت؛ خطی به طول حدود 126 کیلومتر که اکنون در مراحل پایانی اجرا قرار دارد.
رحمان محمودی، مدیرعامل شرکت گاز خراسان جنوبی، با اشاره به روند اجرای این پروژه گفته است که خط انتقال گاز 36 اینچ دشتک ـ زابل ـ نهبندان حدود 70 درصد پیشرفت فیزیکی داشته و در صورت تداوم روند فعلی، در زمستان امسال به بهره‌برداری می‌رسد.
با این حال، آخرین گزارش‌ها از روند اجرای پروژه نشان می‌دهد پیشرفت فیزیکی خط نهبندان ـ سربیشه به بیش از 80 درصد رسیده و طبق برنامه اعلام‌شده، این خط حداکثر تا پایان آبان‌ماه وارد مدار خواهد شد.
8 تا 10 میلیون مترمکعب ظرفیت جدید
اهمیت این پروژه تنها به تأمین گاز خراسان جنوبی محدود نمی‌شود. بر اساس اعلام مسئولان، با بهره‌برداری از خط 36 اینچ نهبندان ـ سربیشه، روزانه حدود 8 تا 10 میلیون مترمکعب به ظرفیت انتقال گاز شرق کشور افزوده خواهد شد.
سید محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوبی، در بازدید از روند اجرای این پروژه با اشاره به اهمیت آن برای شبکه گاز استان، گفته است خط انتقال نهبندان ـ سربیشه یکی از طرح‌های بزرگ و راهبردی شرکت ملی گاز در شرق کشور است که با پیشرفت بیش از 80 درصدی در حال اجراست.
به گفته وی، این خط باید به شبکه گاز سربیشه ـ بیرجند متصل شود و با تکمیل آن، ظرفیت انتقال و توزیع گاز در استان افزایش خواهد یافت.
17 جبهه کاری برای رسیدن به زمستان
یکی از ویژگی‌های اجرای این پروژه، فعالیت همزمان در جبهه‌های متعدد کاری است. عملیات اجرایی خط انتقال گاز نهبندان ـ سربیشه در 17 محور به‌صورت همزمان دنبال می‌شود و بخش قابل توجهی از عملیات عمرانی و اجرایی آن به پایان رسیده است. استاندار خراسان جنوبی با اشاره به تأمین مصالح و تجهیزات مورد نیاز پروژه، بر سرعت گرفتن عملیات برای تکمیل خط پیش از ورود به فصل سرد تأکید کرده است.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، پیمانکار پروژه موظف بوده عملیات اجرایی را حداکثر تا پایان شهریورماه تکمیل کند تا امکان اتصال خط به شبکه سربیشه ـ بیرجند فراهم شود؛ با این حال، آخرین وعده اعلام‌شده از سوی مدیرعامل شرکت گاز استان، بهره‌برداری حداکثر تا 30 آبان‌ماه است.
سرمایه‌گذاری 3 هزار میلیارد تومانی
اجرای فاز دوم خط انتقال گاز 36 اینچ نهبندان ـ سربیشه با سرمایه‌گذاری حدود 3 هزار میلیارد تومان در حال انجام است. رحمان محمودی درباره منابع مورد نیاز این پروژه گفته است سرمایه‌گذاری فاز نخست حدود 7 هزار و 200 میلیارد تومان بوده و برای اجرای فاز دوم نیز حدود 3 هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده است.
استاندار خراسان جنوبی نیز با اشاره به تأمین اعتبارات پروژه، اجرای این طرح را بخشی از برنامه‌های زیرساختی مورد توجه در سفر رئیس‌جمهور به استان دانسته و گفته است طی دو سال گذشته حدود 3 هزار میلیارد تومان برای پروژه‌های گازرسانی استان اختصاص یافته است.
از پایان بن‌بست انرژی تا تقویت رینگ شرقی
خط انتقال نهبندان ـ سربیشه در واقع بخشی از یک زنجیره بزرگ‌تر برای تقویت شبکه انرژی خراسان جنوبی و شرق کشور است. خطوط هفتم و یازدهم سراسری گاز و همچنین طرح اتصال انبار نفت بیرجند به شبکه انبارهای استراتژیک سوخت، از جمله طرح‌هایی هستند که در سال‌های گذشته برای کاهش آسیب‌پذیری انرژی استان دنبال شده‌اند.
در این میان، خط هفتم سراسری گاز و پروژه دشتک ـ زابل ـ نهبندان، مسیر دسترسی خراسان جنوبی به منابع و شبکه‌های اصلی گاز کشور را تقویت کرده و فاز دوم این طرح با اتصال نهبندان به سربیشه، حلقه دیگری از رینگ شرقی شبکه گاز را تکمیل می‌کند.
خط جدید، اما پایان ناترازی نیست
اگرچه مسئولان بهره‌برداری از خط جدید را گامی مهم برای افزایش پایداری شبکه گاز استان می‌دانند، اما همزمان تأکید کرده‌اند که اجرای این پروژه به معنای پایان ناترازی گاز نیست. رحمان محمودی گفته است بهره‌برداری از خط جدید موجب می‌شود خراسان جنوبی از استان‌های در معرض قطعی گاز، به‌ویژه در بخش خانگی، خارج شود، اما صرفه‌جویی و مدیریت مصرف همچنان باید در دستور کار مردم و دستگاه‌های اجرایی قرار داشته باشد.
بر همین اساس، برنامه‌های مدیریت مصرف نیز همزمان با اجرای پروژه دنبال شده است؛ از جمله هوشمندسازی 560 موتورخانه دستگاه‌های اجرایی و بهینه‌سازی بیش از 3800 واحد موتورخانه با اولویت دستگاه‌های اجرایی، نظامی و انتظامی.
سوخت دوم صنایع و مرغداری‌ها در دستور کار
با نزدیک شدن به فصل سرد، تأمین سوخت جایگزین برای بخش‌هایی که مصرف گاز آنها در زمستان اهمیت بیشتری دارد نیز دنبال می‌شود. مدیرعامل شرکت گاز خراسان جنوبی از انجام مکاتبات و برگزاری مانورهای متعدد برای ورود به فصل سرد خبر داده و اعلام کرده است تأمین سوخت دوم و جایگزین برای مرغداری‌ها، بخش کشاورزی و صنایع در دستور کار قرار گرفته است. این اقدامات در کنار توسعه خطوط انتقال، بخشی از برنامه استان برای مدیریت شرایط احتمالی در روزهای اوج مصرف گاز است.
تجربه‌های جدید برای کاهش مصرف
شرکت گاز خراسان جنوبی در کنار اجرای پروژه‌های انتقال، برخی طرح‌های مدیریت مصرف و کاهش هدررفت را نیز دنبال کرده است. به گفته محمودی، خراسان جنوبی طی یک اقدام جهادی در مدت هفت ماه به استانی بدون نشت گاز تبدیل شده که نتیجه آن صرفه‌جویی نزدیک به 6 میلیون مترمکعب گاز بوده است.
همچنین مشعل‌های مورد استفاده برای گرم کردن گاز پس از حدود 60 سال از چرخه شرکت ملی گاز حذف و سامانه‌های الکتریکی «هیگ‌باکس» جایگزین آنها شده است؛ اقدامی که به گفته مسئولان در حال توسعه در دیگر نقاط کشور نیز هست.
زمستان؛ زمان آزمون خط جدید
اکنون پروژه خط انتقال گاز 36 اینچ نهبندان ـ سربیشه در آستانه ورود به مرحله بهره‌برداری قرار دارد؛ طرحی که اجرای آن در کمتر از یک سال، آن هم در شرایط دشوار اقتصادی، دنبال شده و بخش عمده عملیات آن به پایان رسیده است. اگر وعده بهره‌برداری تا پایان آبان‌ماه محقق شود، خراسان جنوبی پیش از ورود به اوج مصرف زمستانی، یک مسیر جدید و پرظرفیت برای انتقال گاز در اختیار خواهد داشت.
با این حال، اثر واقعی این پروژه در ماه‌های سرد سال و هنگام افزایش مصرف مشخص خواهد شد؛ جایی که افزایش ظرفیت انتقال، مدیریت مصرف و تأمین سوخت جایگزین باید همزمان عمل کنند تا خط جدید بتواند نقش خود را در پایداری شبکه گاز استان و تقویت رینگ شرقی کشور ایفا کند.
انتهای پیام/