به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، پرواز پرندگان مهاجر بر فراز تالاب‌ها و پهنه‌های آبی، تنها جلوه‌ای تماشایی از طبیعت نیست؛ بلکه نشانه‌ای از پویایی اکوسیستم‌ها و تداوم چرخه حیات در زیستگاه‌های طبیعی است. تالاب‌ها و منابع آبی کردستان نیز به‌واسطه برخورداری از ظرفیت‌های زیست‌محیطی، نقشی مهم در میزبانی از این پرندگان ایفا می‌کنند؛ ظرفیتی که حفاظت از آن، به مشارکت عمومی، مدیریت اصولی منابع طبیعی و مقابله با تهدیدهای زیست‌محیطی نیاز دارد.
در این میان، تالاب بین‌المللی زریبار با میزبانی بیش از 150 گونه مختلف پرنده، جایگاه ویژه‌ای در تنوع زیستی پرندگان استان کردستان دارد؛ ظرفیتی ارزشمند که صیانت از آن، علاوه بر حفاظت از حیات‌وحش، به حفظ تعادل زیست‌محیطی منطقه نیز کمک می‌کند.
فرزاد زندی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کردستان، در گفت‌وگو با تسنیم هم‌زمان با روز جهانی پرندگان مهاجر، با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت این گونه‌ها اظهار کرد: حفاظت از پرندگان مهاجر صرفاً با اجرای برنامه‌های دولتی امکان‌پذیر نیست، بلکه همراهی مردم و جوامع محلی را می‌طلبد.
وی با اشاره به نقش مشارکت شهروندان در حفاظت از تنوع زیستی افزود: مشارکت آگاهانه مردم و ثبت مشاهدات پرندگان می‌تواند داده‌های ارزشمندی برای مدیریت و پایش مسیرهای مهاجرتی فراهم کند و زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر برای حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی را به وجود آورد.
شناسایی بیش از 13 هزار پرنده مهاجر در سایت‌های آبی کردستان
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کردستان با اشاره به نتایج پایش‌های انجام‌شده در استان گفت: در سرشماری سال گذشته، 14 سایت آبی کردستان مورد بررسی قرار گرفت که در جریان آن، بیش از 13 هزار قطعه پرنده مهاجر شناسایی شد.
زندی با بیان اینکه تالاب بین‌المللی زریبار بیشترین تنوع گونه‌ای پرندگان را در میان مناطق بررسی‌شده به خود اختصاص داده است، بر اهمیت حفاظت از این زیستگاه ارزشمند تأکید کرد.
این آمار، اهمیت پایش مستمر زیستگاه‌های آبی و شناسایی تغییرات جمعیت پرندگان را نشان می‌دهد؛ اقدامی که می‌تواند در ارزیابی وضعیت زیستگاه‌ها، شناسایی تهدیدها و برنامه‌ریزی برای حفاظت مؤثرتر از گونه‌های مهاجر نقش داشته باشد.
تخریب زیستگاه‌ها و تغییرات اقلیمی؛ تهدیدی برای پرندگان مهاجر
وی با اشاره به چالش‌های پیش‌روی پرندگان مهاجر تصریح کرد: تخریب زیستگاه‌ها، تغییرات اقلیمی، خشکیدگی تالاب‌ها و شکار غیرمجاز از جمله تهدیدهای جدی برای بقای این پرندگان به شمار می‌روند.
به گفته مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کردستان، شعار امسال روز جهانی پرندگان مهاجر با عنوان «هر پرنده مهم است، هر مشاهده ارزشمند است»، بر ضرورت توجه عمومی به حفاظت از پرندگان و زیستگاه‌های آن‌ها تأکید دارد.
زندی با اشاره به اهمیت حفاظت از این گونه‌های ارزشمند خاطرنشان کرد: بی‌توجهی به تهدیدهای زیست‌محیطی می‌تواند حیات پرندگان مهاجر و تعادل اکوسیستم‌ها را تحت تأثیر قرار دهد؛ ازاین‌رو، صیانت از طبیعت باید به یک مسئولیت مشترک میان دستگاه‌های اجرایی، جوامع محلی و دوستداران محیط‌زیست تبدیل شود.
روز جهانی پرندگان مهاجر؛ فرصتی برای تقویت مسئولیت عمومی
روز جهانی پرندگان مهاجر نخستین بار در سال 2006 با ابتکار کنوانسیون گونه‌های مهاجر (CMS) و توافقنامه حفاظت از پرندگان آبزی مهاجر آفریقا و اوراسیا (AEWA) نام‌گذاری شد.
این مناسبت بین‌المللی با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره ضرورت حفاظت از پرندگان مهاجر، مسیرهای پروازی و زیستگاه‌های حساس آن‌ها برگزار می‌شود. کاهش آلودگی، جلوگیری از تخریب زیستگاه‌ها و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی از جمله محورهای مورد توجه در برنامه‌های حفاظت از این گونه‌هاست.
مدیرکل حفاظت محیط‌زیست کردستان در پایان با دعوت از دوستداران طبیعت برای مشارکت در حفاظت از مناطق حفاظت‌شده استان گفت: حفاظت از این میراث طبیعی مشترک، ضامن سلامت اکوسیستم‌های استان و حفظ تعادل زیستی منطقه است.
زریبار؛ ظرفیتی که حفاظت از آن به مشارکت همگانی نیاز دارد
آنچه اهمیت زریبار را دوچندان می‌کند، صرفاً میزبانی از شمار زیادی از پرندگان مهاجر نیست، بلکه ضرورت حفظ شرایطی است که این زیستگاه را برای ادامه حیات و حضور گونه‌های مختلف مناسب نگه می‌دارد. تداوم پایش‌های زیست‌محیطی، مقابله با شکار غیرمجاز، حفاظت از منابع آبی و افزایش آگاهی جوامع محلی، از جمله محورهایی است که می‌تواند در صیانت از این سرمایه طبیعی نقش‌آفرین باشد.
ثبت مشاهدات پرندگان توسط شهروندان نیز زمانی به اقدامی مؤثر تبدیل می‌شود که در کنار آموزش عمومی، به سازوکاری مشخص برای جمع‌آوری، بررسی و استفاده از داده‌ها در برنامه‌های حفاظتی متصل شود.
زریبار بخشی از سرمایه طبیعی کردستان است؛ سرمایه‌ای که حفاظت از آن تنها بر عهده یک دستگاه اجرایی نیست و به همراهی مردم، مسئولیت‌پذیری عمومی و استمرار برنامه‌های علمی و حفاظتی نیاز دارد. آینده این زیستگاه ارزشمند، به میزان موفقیت در تبدیل حساسیت‌های زیست‌محیطی به اقدامات عملی و مستمر گره خورده است.
انتهای پیام/