عباس سارانی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی، در گفت وگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت منابع آب گفت: با توجه به وابستگی بیش از 95 درصدی منابع آب استان به آب‌های زیرزمینی، مدیریت تقاضا، اصلاح الگوی مصرف و جلوگیری از تحمیل مصارف جدید به منابع آبی باید به اولویت اصلی برنامه‌ریزی‌های استان تبدیل شود.
وی با اشاره به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب اظهار کرد: در دهه‌های گذشته این تصور وجود داشت که منابع آب و انرژی همواره در دسترس هستند، اما افزایش تقاضا و تشدید محدودیت‌های اقلیمی نشان می‌دهد که مدیریت مصرف و استفاده بهینه از منابع، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با بیان اینکه تجدیدپذیری منابع آب زیرزمینی فرآیندی بلندمدت است، افزود: آبخوان‌ها طی دوره‌های طولانی شکل گرفته‌اند و جبران کسری مخازن زیرزمینی به‌سادگی امکان‌پذیر نیست؛ بنابراین، اتکا به ایجاد منابع جدید به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای آبی باشد و باید مدیریت مصرف در کانون تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرد.
سارانی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در مواجهه با خشکسالی و تنش‌های اقلیمی بیان کرد: در شرایط محدودیت منابع، کاهش مصارف غیرضروری و مدیریت تقاضا از جمله رویکردهایی است که می‌تواند به سازگاری با شرایط اقلیمی کمک کند و این موضوع باید در برنامه‌های مدیریت منابع آب کشور و استان مورد توجه قرار گیرد.
فرهنگیان و دانش‌آموزان؛ محور ترویج فرهنگ مصرف بهینه
وی با اشاره به اجرای طرح ملی «باانرژی‌ها» و مشارکت آموزش‌وپرورش و سازمان دانش‌آموزی در ترویج فرهنگ مصرف بهینه آب و انرژی گفت: معلمان به دلیل جایگاه تربیتی و تأثیرگذاری بر رفتار دانش‌آموزان، نقش مهمی در شکل‌گیری نگرش نسل آینده نسبت به منابع طبیعی دارند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با قدردانی از مشارکت جامعه تعلیم و تربیت در این طرح افزود: کارشناسان این شرکت آمادگی دارند در کنار آموزش‌وپرورش و سازمان دانش‌آموزی، برای ارتقای آگاهی دانش‌آموزان درباره ارزش آب و انرژی و ترویج مسئولیت‌پذیری در مصرف همکاری کنند.
توسعه استان باید متناسب با ظرفیت منابع آب باشد
سارانی تأمین پایدار آب را نیازمند استمرار برنامه‌های مدیریت مصرف دانست و تأکید کرد: برنامه‌ریزی برای توسعه استان باید بر اساس ظرفیت واقعی منابع و میزان آب قابل برنامه‌ریزی انجام شود و از ایجاد مصارف جدید بدون توجه به توان منابع آبی جلوگیری شود.
وی با اشاره به تأثیر شرایط بارندگی بر وضعیت منابع آب استان اظهار کرد: افزایش میزان بارش لزوماً به معنای افزایش متناسب ذخایر سدها نیست؛ زیرا پراکندگی بارندگی‌ها، شدت و شرایط وقوع آن‌ها بر میزان رواناب و آبگیری سدها تأثیر می‌گذارد. ازاین‌رو، تصمیم‌گیری درباره مصارف باید بر پایه وضعیت واقعی منابع آب صورت گیرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با تأکید بر ادامه اقدامات کنترلی برای حفاظت از منابع آب زیرزمینی افزود: برنامه‌های سازگاری با کم‌آبی باید به‌صورت مستمر دنبال شود و دستگاه‌های مسئول نیز تعهدات خود را در زمینه کاهش مصرف، مشخص و قابل ارزیابی کنند.
کاهش برداشت آب در کشاورزی و توسعه درآمدهای جایگزین
سارانی با اشاره به اهمیت بخش کشاورزی در مدیریت منابع آب گفت: اجرای سامانه‌های نوین آبیاری باید به کاهش واقعی برداشت و مصرف آب منجر شود و نتایج اقدامات انجام‌شده نیز در برنامه‌های مدیریت منابع آب و گزارش عملکرد دستگاه‌های مرتبط مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی کاهش ضایعات محصولات کشاورزی را یکی دیگر از راهکارهای مدیریت مصرف دانست و افزود: از بین رفتن محصولات، علاوه بر خسارت اقتصادی به تولیدکننده، به معنای هدررفت آب مصرف‌شده برای تولید آن‌هاست؛ بنابراین، کاهش ضایعات باید در کنار اصلاح روش‌های آبیاری و سایر اقدامات مدیریت مصرف مورد توجه قرار گیرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت توجه به معیشت کشاورزان در اجرای برنامه‌های کاهش برداشت اظهار کرد: توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در اراضی کشاورزی کم‌بازده می‌تواند به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های ایجاد درآمد جایگزین برای بهره‌برداران مورد پیگیری قرار گیرد.
وی همچنین توجه به پوشش‌های بیمه‌ای و ابزارهای حمایتی را در همراه‌سازی کشاورزان با برنامه‌های سازگاری با کم‌آبی مؤثر دانست.
بازار آب و کنتورهای هوشمند در مسیر مدیریت مصرف
سارانی راه‌اندازی بازار آب و پیگیری مدیریت مشارکتی را از اقدامات استان در حوزه سازگاری با کم‌آبی برشمرد و بر تقویت نقش بهره‌برداران در مدیریت منابع آب تأکید کرد و با اشاره به ضرورت پایش دقیق مصرف آب گفت: معرفی نمایندگان دستگاه‌های اجرایی و نصب کنتورهای هوشمند مطابق برنامه‌های تعیین‌شده باید با جدیت دنبال شود تا امکان پایش دقیق‌تر مصرف و ارزیابی میزان تحقق برنامه‌های کاهش برداشت فراهم شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی، جلوگیری از بارگذاری جدید بر منابع آب، رعایت ظرفیت آب قابل برنامه‌ریزی در طرح‌های توسعه و تأمین اعتبار برای اصلاح شبکه‌های توزیع آب شرب را از الزامات مدیریت پایدار منابع آب استان عنوان کرد.
لایروبی 67 کیلومتر از بازه‌های آسیب‌پذیر در برابر سیلاب
سارانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مقابله با سیلاب اظهار کرد: حدود 67 کیلومتر از بازه‌های شناسایی‌شده به‌عنوان نقاط نیازمند مداخله، برای انجام عملیات لایروبی و اقدامات پیشگیرانه مورد توجه قرار دارند.
وی اجرای این عملیات را نیازمند همکاری دستگاه‌های اجرایی و استفاده هماهنگ از امکانات و ماشین‌آلات موجود در شهرستان‌ها دانست و افزود: فرمانداران باید با اولویت‌بندی نقاط حساس، زمینه بسیج امکانات و تسریع در رفع موانع عبور جریان آب را فراهم کنند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای خراسان جنوبی با تاکید بر رفع موانع عبور جریان در سازه‌های تقاطعی و حفظ آمادگی ماشین‌آلات باید پیش از وقوع بارش‌ها پیگیری شود تا احتمال بروز خسارت‌های ناشی از سیلاب کاهش یابد و همچنین آموزش دهیاران درباره مخاطرات سیلاب را از اقدامات مؤثر در افزایش آمادگی محلی دانست و بر تداوم این آموزش‌ها در شهرستان‌های استان تأکید کرد.
سارانی در پایان، تحقق برنامه‌های سازگاری با کم‌آبی و کاهش خسارات سیلاب را نیازمند همکاری مستمر دستگاه‌های اجرایی، مشارکت بهره‌برداران و پیگیری مصوبات دانست و خواستار نظارت بر اجرای تعهدات و ارائه گزارش‌های منظم از نتایج اقدامات شد.
انتهای پیام/