به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، دو دهه پس از درگذشت استاد ابراهیم بخت‌شکوهی، خوشنویس نامدار تبریزی، سرانجام بخشی از میراث هنری این استاد فقید در قالب موزه‌ای دائمی گرد هم آمد؛ گنجینه‌ای که خانواده او از سال 1397 برای راه‌اندازی آن تلاش کرده بودند و اکنون همزمان با هفته خوشنویسی، در عمارت تاریخی شهرداری تبریز به روی علاقه‌مندان هنر و فرهنگ گشوده شده است.
آیین افتتاح این موزه با حضور غلامرضا احمدی، رئیس شورای اسلامی شهر تبریز، اعضای خانواده استاد بخت‌شکوهی، جمعی از هنرمندان و شاگردان این خوشنویس فقید برگزار شد؛ رویدادی که علاوه بر پاسداشت جایگاه یکی از چهره‌های برجسته خوشنویسی تبریز، بار دیگر ضرورت حفظ میراث هنرمندان و انتقال آن به نسل‌های آینده را یادآور شد.
پایان انتظار هشت‌ساله خانواده استاد برای تأسیس موزه
محسن بخت‌شکوهی، فرزند زنده‌یاد استاد ابراهیم بخت‌شکوهی، در این مراسم با قدردانی از شورای اسلامی شهر و شهرداری تبریز اظهار کرد: از سال 1397 پیگیر راه‌اندازی موزه آثار پدرمان بودیم و خوشحالیم که این آرزوی دیرینه سرانجام با همراهی مدیریت شهری تبریز تحقق یافت.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای آماده‌سازی آثار افزود: آثار استاد را به‌صورت خام در اختیار شهرداری قرار داده بودیم، اما با تلاش‌های نصیربیگی، مدیر سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری تبریز و کوشش استاد اسداللهی، این آثار به شکلی فاخر تزئین و قاب‌بندی شد تا در شأن جایگاه هنری استاد به نمایش گذاشته شود.
فرزند این خوشنویس فقید با تأکید بر ضرورت جلوگیری از فراموشی میراث هنری استاد بخت‌شکوهی گفت: تمام تلاش خانواده این بوده است که آثار و افتخارات استاد در هیاهوی جامعه به فراموشی سپرده نشود. در طول 20 سال گذشته اقدامات مختلفی برای زنده نگه داشتن نام و آثار ایشان انجام داده‌ایم.
از «شکوه کلک» تا «خامه سحار»؛ تلاش برای ماندگاری یک میراث
بخت‌شکوهی با تشریح اقدامات فرهنگی انجام‌شده پس از درگذشت پدرش بیان کرد: نخستین اثری که پس از درگذشت استاد منتشر شد، کتاب «شکوه کلک» بود. پس از آن نیز صفحه‌ای در فضای مجازی برای معرفی و انتشار آثار استاد راه‌اندازی شد.
وی ادامه داد: مجموعه کتاب «خامه سحار» نیز با همراهی علوی، رئیس وقت سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تبریز و طراحی مرتضی بخت‌شکوهی منتشر شد. همچنین مستندی با همین عنوان تولید و در فضای مجازی در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت.
فرزند استاد بخت‌شکوهی با اشاره به نگهداری بخشی از آثار پدرش در آستان قدس رضوی گفت: خوشبختانه موفق شدیم تعدادی از آثار استاد را به آستان قدس رضوی تقدیم کنیم تا به امانت در جوار بارگاه حضرت امام رضا(ع) نگهداری شوند. این آثار اکنون در موزه مخطوطات آستان قدس رضوی قابل مشاهده هستند.
وی همچنین از نگهداری یکی از آثار تاریخی استاد در موزه هدایای رهبری خبر داد و افزود: در جریان سفر رهبر معظم انقلاب به تبریز، استاد بخت‌شکوهی لوحی برنزی حاوی پیام تشکر و بیعت مردم تبریز با رهبر انقلاب را به ایشان تقدیم کرد که این اثر نیز در موزه هدایای رهبری در آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود.
بخت‌شکوهی خاطرنشان کرد: همچنین چهار اثر از آثار استاد با حضور شهید آیت‌الله سیدمحمدعلی آل‌هاشم به عتبات عالیات اهدا شده است.
موزه‌ای فراتر از نستعلیق؛ نمایش هنر استاد در خطوط مختلف
وی با اشاره به ویژگی‌های آثار به نمایش درآمده در موزه استاد بخت‌شکوهی تصریح کرد: این موزه صرفاً به آثار نستعلیق اختصاص ندارد؛ چراکه استاد در خطوط مختلف مهارت داشت و به معنای واقعی کلمه از استادان شش‌قلم محسوب می‌شد.
فرزند این هنرمند فقید افزود: در کنار آثار نستعلیق، نمونه‌هایی از خطوط ثلث، نسخ و تحریری استاد نیز در موزه به نمایش درآمده و آثار چوبی ایشان هم بخشی از این مجموعه را تشکیل می‌دهد.
وی از آماده‌سازی کتابی پژوهشی درباره زندگی و آثار استاد خبر داد و گفت: مرتضی بخت‌شکوهی، دیگر فرزند استاد، در حال تکمیل اثری علمی و پژوهشی است که مجموعه‌ای از مقالات، مصاحبه‌ها و دیدگاه‌های استاد، دوستان و شاگردان ایشان را در بر می‌گیرد و در آستانه انتشار قرار دارد.
بخت‌شکوهی در پایان تأکید کرد: با وجود همه این اقدامات، معتقدیم هنوز نتوانسته‌ایم آن‌گونه که شایسته جایگاه و مقام هنری استاد است، برای معرفی و پاسداشت میراث ایشان قدم برداریم.
انتقاد از کم‌توجهی به هنرمندان؛ موزه نباید به نمایشگاهی خاموش تبدیل شود
در ادامه این مراسم، استاد نیک‌نام، از خوشنویسان و شاگردان زنده‌یاد بخت‌شکوهی، با ابراز خرسندی از افتتاح موزه دائمی آثار استاد، نسبت به کم‌رنگ شدن جایگاه هنرمندان و بی‌توجهی برخی متولیان فرهنگی به میراث آنان انتقاد کرد.
وی اظهار کرد: متأسفانه امروز در کشور ما توجه و بها دادن به استادان هنر کم‌رنگ شده و همکاری لازم از سوی برخی متولیان فرهنگی و هنری صورت نمی‌گیرد؛ موضوعی که موجب نگرانی جامعه هنری شده است.
این خوشنویس تبریزی با تأکید بر نقش اجتماعی هنرمندان افزود: هنرمندان در جامعه تنها تولیدکننده آثار هنری نیستند، بلکه در تاریخ‌سازی، فرهنگ‌سازی و تربیت نسل‌ها نقش‌آفرینی می‌کنند و به همین دلیل حفظ آثار و اندیشه آنان ضرورتی فرهنگی است.
نیک‌نام با اشاره به گذشت 20 سال از درگذشت استاد بخت‌شکوهی گفت: اگرچه دو دهه است که از حضور فیزیکی استاد محروم شده‌ایم، اما همچنان از طریق آثار ارزشمند ایشان ارتباطی روحی و معنوی با استاد داریم.
وی با بیان اینکه افتتاح موزه نباید پایان کار باشد، تصریح کرد: راه‌اندازی این مجموعه اقدام ارزشمندی است، اما باید از همین امروز برای آینده آن برنامه‌ریزی کرد. برگزاری نشست‌های تخصصی، محافل هنری و برنامه‌های گردشگری فرهنگی می‌تواند زمینه معرفی بیشتر آثار و مکتب هنری استاد بخت‌شکوهی را فراهم کند.
این شاگرد استاد بخت‌شکوهی تأکید کرد: موزه زمانی می‌تواند رسالت واقعی خود را انجام دهد که به فضایی زنده و پویا برای ارتباط هنرمندان، پژوهشگران، گردشگران و نسل جوان تبدیل شود.
روایت رئیس شورای شهر تبریز از نقش استاد بخت‌شکوهی در پرورش نسل جوان
غلامرضا احمدی، رئیس شورای اسلامی شهر تبریز نیز در این مراسم با مرور خاطراتی از آشنایی خود با استاد بخت‌شکوهی، به نقش این هنرمند در حمایت از فعالیت‌های فرهنگی و شناسایی استعدادهای جوان اشاره کرد.
وی اظهار کرد: در سال 1378 تصمیم داشتیم مجموعه‌ای از هنرمندان و اهل قلم شهر را برای حضور در یک جشنواره در تهران ساماندهی کنیم. در آن زمان یکی از بزرگان پیشنهاد کرد برای گردآوری آثار ارزشمند و ارتباط با هنرمندان برجسته به استاد بخت‌شکوهی مراجعه کنیم.
احمدی ادامه داد: پس از دیدار با استاد، ایشان چند تن دیگر از هنرمندان برجسته را نیز معرفی کردند و با همراهی این استادان توانستیم آثار ارزشمندی جمع‌آوری و به جشنواره تهران ارسال کنیم که خوشبختانه موفق به کسب رتبه‌های برتر شدیم.
رئیس شورای اسلامی شهر تبریز با اشاره به استمرار این ارتباط فرهنگی گفت: همکاری با استاد بخت‌شکوهی و دیگر هنرمندان معرفی‌شده از سوی ایشان، زمینه تشکیل مجموعه‌ای فرهنگی را فراهم کرد که در قالب آن، نوجوانان و جوانان در نشست‌های مختلف از دانش و تجربیات این استادان بهره‌مند شدند.
میراثی که باید زنده بماند
به گزارش تسنیم، افتتاح موزه دائمی آثار استاد ابراهیم بخت‌شکوهی را می‌توان گامی در مسیر صیانت از میراث خوشنویسی تبریز دانست؛ شهری که در طول تاریخ، یکی از کانون‌های مهم هنر و فرهنگ ایران بوده و هنرمندان برجسته‌ای را در دامان خود پرورش داده است.
با این حال، آنچه در سخنان خانواده و شاگردان استاد بیش از هر موضوع دیگری برجسته بود، ضرورت عبور از افتتاح‌های تشریفاتی و توجه به تداوم فعالیت مراکز فرهنگی است.
اکنون که پس از سال‌ها انتظار، بخشی از آثار این خوشنویس نامدار در فضایی دائمی گردآوری شده، انتظار می‌رود مدیریت شهری تبریز با تدوین برنامه‌ای مشخص برای معرفی آثار، برگزاری نشست‌های تخصصی، جذب گردشگران فرهنگی و آشنایی نسل جوان با مکتب هنری استاد، زمینه تبدیل این موزه به یکی از مراکز فعال فرهنگی و هنری شهر را فراهم کند.
موزه استاد بخت‌شکوهی پس از سال‌ها انتظار افتتاح شده است؛ اما ماندگاری نام این هنرمند، بیش از آنکه به گشایش یک ساختمان وابسته باشد، به زنده نگه داشتن اندیشه، هنر و مکتب او در میان نسل‌های آینده بستگی دارد.
انتهای پیام/