به‌گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، مالیات یکی از مهمترین منابع تأمین هزینه‌های عمومی کشور است، اما آنچه می‌تواند اعتماد عمومی به نظام مالیاتی را تقویت کند، مشاهده آثار ملموس این درآمدها در زندگی شهروندان و توسعه زیرساخت‌های شهری و روستایی است؛ موضوعی که در سال‌های اخیر با اجرای طرح «نشان‌دار کردن مالیات‌ها» وارد مرحله تازه‌ای شده و امکان انتخاب محل هزینه‌کرد مالیات را برای مؤدیان فراهم کرده است.
آذربایجان‌شرقی در نیمه نخست سال جاری شاهد توزیع بیش از هشت هزار و 614 میلیارد تومان عوارض مالیات بر ارزش افزوده میان شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، روستاهای فاقد دهیاری و عشایر بوده است؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 139 درصد افزایش دارد. در این میان، بیش از سه هزار و 287 میلیارد تومان به شهرداری تبریز اختصاص یافته که بیش از نیمی از مجموع عوارض پرداختی به شهرداری‌های استان را شامل می‌شود.
از سوی دیگر، در سومین سال اجرای طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها، 89 پروژه عمرانی و خدماتی در هشت حوزه مختلف برای مشارکت مؤدیان آذربایجان‌شرقی معرفی شده که اعتبار مورد نیاز آن‌ها یک‌هزار و 365 میلیارد تومان است. تکمیل مدارس نیمه‌تمام مناطق محروم، توسعه راه‌ها، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و پروژه قطار شهری تبریز از جمله طرح‌های پیش‌بینی‌شده در این فهرست هستند.
سید طاها علوی، مدیرکل امور مالیاتی آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگوی تفصیلی با خبرنگار تسنیم، ضمن تشریح عملکرد درآمدی و حمایتی نظام مالیاتی استان، به جزئیات توزیع عوارض ارزش افزوده، سهم تبریز از منابع مالیاتی، بخشودگی جرایم، استرداد مالیات به فعالان اقتصادی، هوشمندسازی نظام مالیاتی و سازوکار مشارکت مؤدیان در طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها پرداخته است.
د رادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید:
حدود 70 درصد هزینه‌های جاری و 50 درصد هزینه‌های عمومی دولت از محل مالیات تأمین می‌شود
تسنیم: مالیات چه سهمی در تأمین منابع عمومی کشور دارد و اداره‌کل امور مالیاتی استان چگونه میان تأمین درآمدهای دولت و حمایت از فعالان اقتصادی تعادل برقرار می‌کند؟
نظام مالیاتی از یک سو مسئولیت تأمین منابع دولت را بر عهده دارد و از سوی دیگر باید شرایط بازار و وضعیت فعالان اقتصادی را نیز در نظر بگیرد. بر اساس آمار اعلام‌شده، حدود 70 درصد هزینه‌های جاری و 50 درصد هزینه‌های عمومی دولت از محل مالیات تأمین می‌شود و سهم آذربایجان‌شرقی در این بخش 2.64 درصد است.
فعالان اقتصادی در شرایط سخت کشور پشت دولت و نظام ایستادند و با وجود مشکلات، فعالیت‌های اقتصادی خود را ادامه دادند. ما صمیمانه قدردان این همراهی هستیم و معتقدیم حمایت از تولیدکنندگان، اصناف و فعالان اقتصادی باید در کنار تحقق درآمدهای مالیاتی مورد توجه قرار گیرد.
سهمیه مالیاتی آذربایجان‌شرقی در سال جاری 61 همت تعیین شده که در نیمه نخست سال 29 همت از محل مالیات وصول شده است. این عملکرد با رشد 100 درصدی نسبت به دوره مقایسه‌ای اعلام‌شده همراه بوده و نشان‌دهنده تعامل مجموعه مالیاتی استان با اصناف و فعالان اقتصادی است.
25 همت از جرایم مالیاتی مؤدیان در استان بخشوده شده است
تسنیم: در راستای حمایت از فعالان اقتصادی در شرایط دشوار کشور چه اقداماتی انجام شده است؟
تلاش کردیم در کنار انجام وظایف قانونی، شرایطی فراهم کنیم که فعالان اقتصادی با فشار مضاعف مواجه نشوند. در همین راستا، طی 6 ماهه نخست سال جاری برای بیش از یک‌هزار و 800 میلیارد تومان از بدهی‌های مالیاتی، از توقیف اموال مؤدیان جلوگیری و توقف عملیات اجرایی اعمال کردیم تا فعالان اقتصادی فرصت بیشتری برای ساماندهی وضعیت مالی خود داشته باشند.
همچنین در دوران جنگ، مهلت‌های قانونی لازم برای مؤدیان در نظر گرفته شد تا با آرامش خاطر بیشتری نسبت به تکمیل و ارسال اظهارنامه‌های مالیاتی اقدام کنند.
در حوزه بخشودگی جرایم نیز اقدامات قابل توجهی انجام شده و در مجموع 25 همت از جرایم مالیاتی مؤدیان در استان بخشوده شده است.
رویکرد ما این است که در شرایط دشوار اقتصادی، ضمن حفظ منابع عمومی و انجام تکالیف قانونی، از ظرفیت‌های قانونی برای حمایت از فعالان اقتصادی استفاده کنیم.
40 درصد منابع حاصل از مالیات بر ارزش افزوده به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها اختصاص می‌یابد
تسنیم: یکی از مهمترین آثار ملموس مالیات برای مردم، بازگشت بخشی از این منابع در قالب عوارض به مدیریت شهری و روستایی است. در نیمه نخست امسال چه میزان از این منابع توزیع شده است؟
مالیات بر ارزش افزوده علاوه بر تأمین منابع عمومی، نقش مهمی در توسعه زیرساخت‌های شهری و روستایی دارد. بر اساس قانون، 40 درصد منابع حاصل از مالیات بر ارزش افزوده به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها اختصاص می‌یابد.
در همین راستا، طی شش‌ماهه نخست سال جاری بیش از 8 هزار و 614 میلیارد تومان از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده میان شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، روستاهای فاقد دهیاری و عشایر آذربایجان‌شرقی توزیع شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته رشد 139 درصدی دارد.
از این میزان، بیش از 6 هزار میلیارد تومان به 70 شهرداری استان اختصاص یافته که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 129 درصد افزایش نشان می‌دهد.
همچنین بیش از 2 هزار و 495 میلیارد تومان به دهیاری‌ها و روستاهای فاقد دهیاری و بیش از 114 میلیارد تومان نیز به عشایر استان پرداخت شده است. میزان این پرداختی‌ها به‌ترتیب 167 و 131 درصد افزایش داشته است.
این منابع می‌تواند در توسعه زیرساخت‌ها، بهسازی معابر، گسترش خدمات عمومی و اجرای پروژه‌های عمرانی شهری و روستایی نقش مؤثری داشته باشد.
عوارض پرداختی به شهرداری تبریز چه‌قدر است؟
تسنیم: سهم کلان‌شهر تبریز از این منابع چقدر بوده و چه میزان از عوارض پرداختی به شهرداری‌های استان را به خود اختصاص داده است؟
تبریز به‌عنوان مرکز استان و بزرگ‌ترین شهر آذربایجان‌شرقی، سهم قابل توجهی از عوارض مالیات بر ارزش افزوده توزیع‌شده را دریافت کرده است.
در شش‌ماهه نخست سال جاری بیش از 3 هزار و 287 میلیارد تومان به شهرداری تبریز اختصاص یافته که بیش از نیمی از مجموع عوارض پرداختی به شهرداری‌های استان را شامل می‌شود.
این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 124 درصد رشد داشته است.
اعتقاد داریم باید آثار این منابع برای مردم ملموس باشد. عوارض مالیات بر ارزش افزوده پس از توزیع در اختیار مدیریت شهری و روستایی قرار می‌گیرد تا در مسیر توسعه خدمات عمومی و اجرای طرح‌های عمرانی هزینه شود. از این رو، اطلاع‌رسانی شفاف درباره پروژه‌هایی که از محل این منابع اجرا می‌شوند، می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی و تقویت فرهنگ مالیاتی کمک کند.
اختصاص 288 میلیارد تومان به ورزش و جوانان آذربایجان شرقی
تسنیم: آیا حوزه ورزش و جوانان نیز از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده سهمی دریافت کرده است؟
بله؛ در حوزه ورزش و جوانان نیز منابعی از محل مالیات بر ارزش افزوده اختصاص یافته است. در همین راستا 288 میلیارد تومان به وزارت ورزش و جوانان واریز شده تا به اداره‌کل ورزش و جوانان استان اختصاص یابد.
این منابع در کنار اعتبارات سایر بخش‌ها می‌تواند در توسعه زیرساخت‌های ورزشی و ارتقای امکانات مورد نیاز جوانان و ورزشکاران استان مؤثر باشد.
هوشمندسازی نظام مالیاتی در دستور کار است
تسنیم: در حوزه حمایت از فعالان اقتصادی و بازگشت نقدینگی به چرخه تولید چه اقداماتی انجام شده است؟
یکی از موضوعات مهم در نظام مالیاتی، استرداد به‌موقع مالیات بر ارزش افزوده به مؤدیان است. قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان نیز در همین راستا به تسهیل فرآیندهای مالیاتی و بازگشت سریع‌تر نقدینگی به فعالان اقتصادی کمک کرده است.
در شش‌ماهه نخست سال جاری 710 میلیارد تومان از محل مالیات بر ارزش افزوده به مؤدیان مسترد شده است.
همچنین هوشمندسازی نظام مالیاتی را در دستور کار قرار داده‌ایم. در حال حاضر 99 درصد رسیدگی به پرونده‌های اشخاص حقیقی به‌صورت سیستمی انجام می‌شود و 86 درصد پرونده‌های مالیاتی اشخاص حقوقی نیز مورد رسیدگی قرار گرفته است.
در کنار این اقدامات، وصول معوقات مالیاتی و مقابله با فرار مالیاتی نیز از برنامه‌های جدی ماست. تحقق عدالت مالیاتی مستلزم آن است که همه فعالان اقتصادی در پرداخت مالیات قانونی خود مشارکت داشته باشند و اجازه ندهیم فرار مالیاتی موجب ایجاد تبعیض میان مؤدیان خوش‌حساب و سایر افراد شود.
نشان‌دار کردن مالیات؛ مشارکت مستقیم مردم در توسعه استان
تسنیم: طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها چه سازوکاری دارد و مؤدیان چگونه می‌توانند محل هزینه‌کرد مالیات خود را انتخاب کنند؟
طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها یکی از ابتکارات سازمان امور مالیاتی کشور است که با هدف افزایش مشارکت مؤدیان در توسعه و آبادانی کشور اجرا شده است.
این طرح پس از تصویب هیئت وزیران از تیرماه سال 1403 وارد مرحله اجرا شد و بر اساس سازوکار آن، سازمان برنامه و بودجه کشور در ابتدای سال پروژه‌هایی را که امکان تکمیل آن‌ها تا پایان همان سال وجود دارد، معرفی می‌کند.
پس از معرفی پروژه‌ها، مؤدیان مالیاتی می‌توانند از میان طرح‌های اعلام‌شده، پروژه مورد نظر خود را انتخاب کرده و مالیات پرداختی‌شان را به آن اختصاص دهند. سازمان برنامه و بودجه نیز موظف است منابع تعیین‌شده را به پروژه منتخب اختصاص دهد.
در واقع، در این طرح مالیات از یک مفهوم صرفاً درآمدی فاصله می‌گیرد و به ابزاری برای مشارکت مستقیم مردم در توسعه زیرساخت‌ها تبدیل می‌شود. مؤدی می‌تواند انتخاب کند که مالیات پرداختی او در کدام پروژه عمرانی، آموزشی، بهداشتی یا خدماتی هزینه شود.
در سال 1404، اعتبار 35 پروژه در استان به‌طور کامل محقق شد
تسنیم: این طرح در سال‌های گذشته چه نتایجی داشته و برنامه امسال آذربایجان‌شرقی چیست؟
در سال 1404، اعتبار 35 پروژه در استان به‌طور کامل محقق شد و این موضوع نشان داد که طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها ظرفیت مناسبی برای تأمین منابع پروژه‌های اولویت‌دار دارد.
در سال 1405 نیز در سومین سال اجرای این طرح، 89 پروژه در هشت حوزه مختلف برای مشارکت مؤدیان آذربایجان‌شرقی معرفی شده است.
اعتبار مورد نیاز این پروژه‌ها در مجموع یک‌هزار و 365 میلیارد تومان است که پروژه‌های ملی و استانی را شامل می‌شود.
این پروژه‌ها در حوزه‌های آموزش و پرورش عمومی و فنی و حرفه‌ای، آموزش عالی، تحقیقات و فناوری، صنعت، معدن، بازرگانی و ارتباطات، امور عمومی، قضایی، دفاعی و امنیتی، آب، کشاورزی و محیط زیست، حمل‌ونقل، عمران شهری و روستایی، فرهنگ، ورزش و گردشگری و سلامت و رفاه اجتماعی تعریف شده‌اند.
تلاش ما این است که با اطلاع‌رسانی مناسب و مشارکت بیشتر مؤدیان، اعتبارات پیش‌بینی‌شده برای این پروژه‌ها به‌طور کامل تأمین شود.
سهم مشارکت مؤدیان در چه حوزه‌هایی است؟
تسنیم: کدام حوزه بیشترین تعداد پروژه را به خود اختصاص داده و اولویت اصلی طرح‌ها چیست؟
در میان حوزه‌های مختلف، آموزش و پرورش عمومی و فنی و حرفه‌ای با 40 پروژه، بیشترین تعداد طرح‌ها را به خود اختصاص داده است. بخش عمده این پروژه‌ها مربوط به تکمیل مدارس نیمه‌تمام با محوریت مناطق محروم است.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چراکه مؤدیان می‌توانند با انتخاب پروژه‌های آموزشی، در تکمیل فضاهای آموزشی و فراهم کردن امکانات تحصیل برای دانش‌آموزان مناطق کمتر برخوردار مشارکت کنند.
از نظر اعتباری نیز حوزه حمل‌ونقل و عمران شهری و روستایی با اعتبار مورد نیاز 4 هزار و 13 میلیارد ریال، بیشترین اعتبار را در میان حوزه‌های معرفی‌شده به خود اختصاص داده است.
در مقابل، حوزه‌های صنعت، معدن، بازرگانی و ارتباطات و آموزش عالی، تحقیقات و فناوری هرکدام یک پروژه دارند که اعتبار مورد نیاز آن‌ها به‌ترتیب 250 و 449 میلیارد ریال است.
تسنیم: مهمترین پروژه‌های معرفی‌شده در این طرح کدام‌اند؟
پروژه‌های متنوعی در حوزه‌های مختلف استان معرفی شده‌اند که هرکدام متناسب با نیازهای منطقه‌ای تعریف شده‌اند.
از جمله پروژه‌های مهم می‌توان به بهسازی راه اصلی بستان‌آباد ـ تبریز، مرند ـ سه‌راهی ایواوغلی، تعریض جاده اردبیل ـ سراب ـ بستان‌آباد و احداث کمربندی بناب اشاره کرد که در مجموع با اعتبار مورد نیاز یک‌هزار و 373 میلیارد ریال در فهرست پروژه‌ها قرار گرفته‌اند.
در حوزه آموزش نیز پروژه‌های تکمیل مدارس نیمه‌تمام مناطق محروم مورد توجه قرار گرفته‌اند. برای نمونه، تکمیل مدرسه 3 کلاسه فتح‌المبین آبخواره ورزقان با اعتبار مورد نیاز 2 میلیارد ریال از جمله پروژه‌های معرفی‌شده است.
هدف این است که مؤدیان بتوانند متناسب با اولویت‌های خود، از توسعه راه‌ها و حمل‌ونقل گرفته تا تکمیل مدارس و زیرساخت‌های خدماتی، در اجرای پروژه‌های مورد نیاز استان مشارکت کنند.
متروی تبریز؛ یکی از 13 پروژه نشان‌دار شهر تبریز
تسنیم: یکی از پروژه‌های مهم این فهرست، قطار شهری تبریز است. چه اعتباری برای این پروژه در نظر گرفته شده و مؤدیان چگونه می‌توانند در تأمین مالی آن مشارکت کنند؟
قطار شهری تبریز یکی از پروژه‌های مهم حوزه حمل‌ونقل عمومی و عمران شهری است که در فهرست طرح‌های نشان‌دار کردن مالیات سال 1405 قرار گرفته است.
از مجموع 89 پروژه نشان‌دار استان، 13 پروژه در شهر تبریز تعریف شده که قطار شهری تبریز یکی از مهمترین آن‌ها به شمار می‌رود.
برای پروژه قطار شهری تبریز 60 میلیارد تومان اعتبار از محل طرح نشان‌دار کردن مالیات پیش‌بینی شده است. این پروژه در قالب خط 2 مترو، به طول 10 کیلومتر و با پیش‌بینی پنج ایستگاه تعریف شده و شهرداری کلان‌شهر تبریز مجری آن است.
مؤدیان مالیاتی می‌توانند با انتخاب این پروژه در فرآیند نشان‌دار کردن مالیات، در تأمین منابع مورد نیاز آن مشارکت کنند.
تسنیم: انتخاب پروژه مترو چه اهمیتی در توسعه شهری و کاهش مشکلات ترافیکی تبریز دارد؟
قطار شهری یکی از مهمترین زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی در کلان‌شهرهاست. توسعه مترو می‌تواند با افزایش سهم حمل‌ونقل عمومی در جابه‌جایی شهروندان، استفاده از خودروهای شخصی را کاهش دهد و به روان‌تر شدن تردد در معابر شهری کمک کند.
تبریز به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای کشور روزانه شاهد حجم قابل توجهی از سفرهای درون‌شهری است و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی، به‌ویژه قطار شهری، در مدیریت ترافیک، کاهش زمان سفر، صرفه‌جویی در مصرف سوخت و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان اهمیت دارد.
بنابراین انتخاب پروژه قطار شهری از سوی مؤدیان می‌تواند علاوه بر کمک به تأمین منابع مالی، در توسعه یکی از زیرساخت‌های اساسی شهر تبریز نقش‌آفرین باشد.
30 آبان‌ماه 1405؛ آخرین مهلت مشارکت مؤدیان استان در طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها
تسنیم: چه کسانی می‌توانند در طرح نشان‌دار کردن مالیات مشارکت کنند و آخرین مهلت انتخاب پروژه‌ها چه زمانی است؟
مؤدیان مشمول تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم می‌توانند در فرآیند تکمیل تکالیف مالیاتی خود، محل هزینه‌کرد مالیاتشان را از میان پروژه‌های معرفی‌شده انتخاب کنند.
در واقع، مؤدی علاوه بر انجام تکلیف قانونی پرداخت مالیات، این امکان را دارد که در انتخاب پروژه‌ای که منابع مالیاتی به آن اختصاص می‌یابد نیز نقش داشته باشد.
آخرین مهلت مشارکت مؤدیان استان در طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها، 30 آبان‌ماه 1405 و هم‌زمان با پایان مهلت ارائه اظهارنامه مالیاتی مشمولان تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم است.
تسنیم: با توجه به پایان مهلت اظهارنامه‌های مالیاتی، مؤدیان برای انجام تکالیف خود چه گزینه‌هایی پیش رو دارند؟
مؤدیان باید در مهلت قانونی نسبت به تعیین تکلیف وضعیت مالیاتی خود اقدام کنند. یکی از روش‌ها استفاده از ظرفیت تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم است که برای مشمولان، فرآیند ساده‌تری در نظر گرفته شده و نیازی به ارائه اسناد و مدارک و تکمیل اظهارنامه عادی ندارند.
صاحبان مشاغلی که میزان فروش آن‌ها تا سقف 72 میلیارد تومان باشد، در صورت برخورداری از سایر شرایط قانونی، می‌توانند از این ظرفیت استفاده کنند.
چنانچه مؤدی تمایلی به استفاده از تبصره ماده 100 نداشته باشد، باید اظهارنامه عادی مالیاتی خود را در مهلت مقرر تکمیل و ارسال کند؛ در غیر این صورت، مطابق قانون، عدم ارائه اظهارنامه به منزله پذیرش مالیات تعیین‌شده و ابلاغی خواهد بود.
همچنین امکان پرداخت مالیات در پنج قسط برای مؤدیان فراهم شده است و حتی افرادی که از قبل بدهی مالیاتی دارند نیز می‌توانند از ظرفیت تقسیط بدهی استفاده کنند.
تسنیم: پیام پایانی شما به فعالان اقتصادی و مؤدیان مالیاتی استان چیست؟
نظام مالیاتی در کنار مسئولیت تأمین منابع عمومی، خود را موظف به حمایت از تولید، اصناف و فعالان اقتصادی می‌داند. اقدامات انجام‌شده در زمینه بخشودگی جرایم، جلوگیری از توقیف اموال، استرداد مالیات بر ارزش افزوده و تسهیل فرآیندهای مالیاتی نیز در همین راستا بوده است.
از سوی دیگر، انتظار داریم همه مؤدیان در انجام تکالیف قانونی و جلوگیری از فرار مالیاتی همکاری کنند تا عدالت مالیاتی محقق شود.
طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها نیز فرصت ارزشمندی است تا مؤدیان بتوانند در توسعه استان نقش مستقیم داشته باشند. انتخاب پروژه‌های آموزشی، راه‌سازی، حمل‌ونقل و خدماتی به معنای مشارکت در آبادانی منطقه و مشاهده آثار مالیات در زندگی مردم است.
امیدواریم با مشارکت فعالان اقتصادی و مؤدیان، اعتبارات پیش‌بینی‌شده برای 89 پروژه استان به‌طور کامل محقق شود و شاهد شتاب گرفتن اجرای طرح‌های عمرانی و خدماتی در آذربایجان‌شرقی باشیم.
انتهای پیام/