محمد، بدنساز 33 ساله، ابتدا فقط هنگام تمرین درد شانه را احساس می‌کرد؛ اما به‌مرور درد در انجام بعضی کارهای روزمره هم سراغش آمد. او برای بررسی علت درد به مطب دکتر روزبه تقوی مراجعه کرد و پس از معاینه، احتمال سندرم گیر افتادگی شانه مطرح شد.
درد شانه ممکن است پس از فعالیت ورزشی یا یک روز کاری سنگین بروز کند و با استراحت کاهش یابد. اما اگر ادامه‌دار شود، شدت بگیرد یا حرکت‌هایی مانند بالا بردن دست و برداشتن وسیله از قفسه را دشوار کند، پرسش‌هایی درباره علت آن و زمان مناسب برای پیگیری به وجود می‌آید.
آیا گیر افتادگی شانه خطرناک است؟ چرا درد ممکن است از زمان ورزش به فعالیت‌های روزمره برسد؟ در ادامه، علائم این عارضه و مسیر بررسی و درمان آن را مرور می‌کنیم. البته هر درد شانه‌ای به معنی ابتلا به گیر افتادگی تاندون نیست و تشخیص علت، به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
گیر افتادگی تاندون شانه چیست و چه علائمی دارد؟
در شانه، تاندون‌های روتاتورکاف به حرکت و چرخش بازو کمک می‌کنند. در سندرم گیر افتادگی شانه، این تاندون‌ها و بافت‌های اطرافشان در فضای شانه تحریک یا تحت فشار قرار می‌گیرند؛ در نتیجه بعضی حرکت‌ها، به‌ویژه بالا بردن دست، دردناک می‌شوند. البته درد شانه هنگام حرکت به‌تنهایی برای تشخیص این عارضه کافی نیست و علت‌های دیگری هم ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند.
درد ممکن است هنگام بردن دست بالای سر، پایین آوردن بازو یا خوابیدن روی شانه بیشتر شود. بعضی افراد هنگام بردن دست به پشت، مثلاً برای پوشیدن لباس یا رسیدن به جیب عقب، احساس درد یا محدودیت دارند. ضعف بازو و دشواری در انجام حرکت‌های روزمره نیز ممکن است همراه این علائم باشد.
شدت و شکل درد در همه افراد یکسان نیست. اگر درد ماندگار شده، رو به افزایش است یا حرکت شانه را محدود می‌کند، بهتر است برای بررسی علت آن با پزشک مشورت کنید. تشخیص به ارزیابی علائم و معاینه بستگی دارد.
چه کسانی بیشتر در معرض فشار و درد شانه‌اند؟
کارهایی که دست را برای مدت طولانی یا به دفعات بالای سر می‌برند، فشار بیشتری به شانه وارد می‌کنند. برای مثال، نقاشی سقف، برخی کارهای ساختمانی و فعالیت‌هایی که نیازمند دسترسی مکرر به ارتفاع هستند، ممکن است با درد شانه همراه شوند.
در ورزش‌هایی مثل شنا و تنیس نیز دست بارها بالاتر از سر حرکت می‌کند. بعضی تمرین‌های بدنسازی، از جمله حرکات بالای سر، می‌توانند شانه را درگیر کنند؛ به‌ویژه اگر فشار تمرین ناگهان زیاد شود یا فرد با درد به تمرین ادامه دهد.
این فعالیت‌ها به‌تنهایی به معنی ابتلا به گیر افتادگی تاندون نیستند، اما تکرارشان ممکن است علائم را ایجاد یا تشدید کند. تنظیم شدت و حجم فعالیت و توجه به دردی که هنگام حرکت بروز می‌کند، کمک می‌کند فرد زودتر متوجه نیاز به بررسی شود.
از نگاه دکتر روزبه تقوی، تشخیص و درمان چگونه انجام می‌شود؟
دکتر روزبه تقوی، فوق تخصص جراحی دست، شانه و آرنج، توضیح می‌دهد که برای انتخاب روش درمان، ابتدا باید علائم و وضعیت شانه بررسی شود. درد هنگام بالا بردن دست می‌تواند با گیر افتادگی تاندون همراه باشد، اما نشانه‌های مشابه در مشکلات دیگری هم دیده می‌شوند؛ بنابراین تشخیص را نمی‌شود تنها بر اساس یک علامت یا شدت درد انجام داد.
پزشک درباره زمان شروع درد، فعالیت‌هایی که آن را تشدید می‌کنند و محدودیت‌های حرکتی سؤال می‌کند و حرکت و قدرت شانه را ارزیابی می‌کند. بسته به یافته‌ها، ممکن است بررسی‌های تکمیلی هم لازم باشد. هدف این ارزیابی، مشخص‌کردن علت درد و انتخاب روشی متناسب با شرایط هر فرد است.
در بسیاری از موارد، مسیر درمان با تعدیل موقت فعالیت‌هایی که درد را تشدید می‌کنند و برنامه تمرینی یا فیزیوتراپی آغاز می‌شود. پزشک ممکن است با توجه به وضعیت فرد، روش‌های دیگری را نیز پیشنهاد کند. اگر درمان‌های غیرجراحی کمک نکنند یا بررسی‌ها آسیب دیگری را نشان دهند، گزینه‌های بعدی مطرح می‌شوند. جراحی برای همه افراد لازم نیست و تصمیم درباره آن به تشخیص و شرایط بیمار بستگی دارد.
چه زمانی برای درد شانه مراجعه کنیم و به چه پزشکی؟
اگر درد شانه رو به افزایش است، بعد از چند هفته بهتر نشده یا خواب، کار و حرکت‌های روزمره را مختل کرده، بهتر است برای بررسی علت آن به پزشک مراجعه کنید. درد هنگام بالا بردن دست می‌تواند با گیر افتادگی شانه مرتبط باشد، اما به‌تنهایی این تشخیص را ثابت نمی‌کند؛ مشکلات مختلف شانه ممکن است علائم مشابهی داشته باشند.
در صورت درد ناگهانی و شدید، ناتوانی در حرکت‌دادن دست، تغییر شکل یا تورم زیاد شانه، بی‌حسی ماندگار یا شروع درد پس از آسیب و زمین‌خوردن، ارزیابی فوری پزشکی لازم است. این علائم ممکن است به بررسی سریع‌تر نیاز داشته باشند.
برای ارزیابی درد شانه می‌توان به متخصص ارتوپدی مراجعه کرد. اگر درد ادامه‌دار است، حرکت شانه محدود شده یا درمان‌های اولیه مؤثر نبوده‌اند، مراجعه به ارتوپدی با تجربه یا فوق‌تخصص در جراحی شانه و اندام فوقانی می‌تواند برای بررسی دقیق‌تر مفید باشد. مفصل شانه از چندین تاندون، عضله و ساختار پیرامونی تشکیل شده و تشخیص علت درد و انتخاب درمان به معاینه و شرایط هر فرد بستگی دارد. دکتر روزبه تقوی، فوق‌تخصص جراحی دست، شانه و آرنج، در راهنمای خود بر بررسی علائم و وضعیت شانه پیش از انتخاب درمان تأکید می‌کند.
"این مطلب تبلیغاتی است"