خبرگزاری تسنیم، گروه فرهنگی _ سعید شیری: در روزهای اخیر شاهد دستگیری تعدادی از افرادی بودیم که با ادعای آموزش معنویت، عرفان و ارائه نسخه‌های خاص برای حل مشکلات زندگی، در فضای مجازی فعالیت می‌کردند. برخورد با چنین جریان‌هایی، به‌ویژه زمانی که پای فریب مخاطبان، سوءاستفاده از باورهای دینی و کسب درآمد از نیازهای روحی و عاطفی مردم در میان باشد، اقدامی قابل تقدیر است؛ هرچند انتظار می‌رفت این برخوردها زودتر و با جدیت بیشتری آغاز شود. گسترش فعالیت مدعیان خودخوانده عرفان در شبکه‌های اجتماعی، مدت‌هاست به یک مسئله قابل تأمل تبدیل شده و نمی‌توان آن را صرفاً نوعی فعالیت شخصی یا تبلیغاتی دانست.
یکی از مهمترین دلایل ضرورت برخورد با این جریان‌ها، آسیب‌های روانی و عاطفی ناشی از نسخه‌های غیرعلمی و بی‌پشتوانه آنهاست. افرادی که با اضطراب، افسردگی، مشکلات خانوادگی، احساس تنهایی یا بحران‌های شخصی روبه‌رو هستند، بیش از دیگران در معرض جذب این مدعیان قرار می‌گیرند. وعده درمان سریع، رسیدن به آرامش از طریق ذکرهای خاص، انرژی‌درمانی و دستورالعمل‌های عجیب‌وغریب ممکن است در کوتاه‌مدت امید کاذبی ایجاد کند، اما در ادامه به وابستگی روانی، تشدید اضطراب، احساس گناه و حتی تأخیر در مراجعه به متخصصان و دریافت کمک‌های واقعی منجر شود. معنویت نباید به ابزاری برای آسیب‌پذیرتر کردن انسان‌ها تبدیل شود؛ همان اقدامی که آن دکان‌داران معنوی می‌کنند.
مسئله دیگر، بهره‌برداری اقتصادی از نیازهای معنوی مردم است. برخی از این افراد با ساختن چهره‌ای رازآلود از خود، ادعای ارتباط با عوالم غیب، برخورداری از قدرت‌های ویژه یا دسترسی به دانش‌های پنهان، مخاطب جذب می‌کنند و سپس با فروش دوره‌ها، جلسات خصوصی، بسته‌های آموزشی و نسخه‌های اختصاصی، از اعتماد و نیاز مردم کسب درآمد می‌کنند. نمی‌توان اجازه داد مفاهیمی مانند عرفان، ذکر و سلوک معنوی به پوششی برای تجارت، فریب و سوءاستفاده مالی تبدیل شوند.
از سوی دیگر، گسترش این جریان‌ها به تحریف معنویت دینی و دور کردن نسل جوان از منابع معتبر معرفتی منجر می‌شود. در مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام، سلوک معنوی از مسیر بندگی خدا، عمل به واجبات، پرهیز از محرمات، تعقل، خودسازی و تمسک به قرآن و عترت می‌گذرد؛ نه از طریق نسخه‌های بی‌سند، ادعاهای اثبات‌نشده و پیروی بی‌چون‌وچرا از افراد خودخوانده. البته نباید هر فعالیت معنوی یا عرفانی را یکسان دانست و درباره همه فعالان این حوزه حکم صادر کرد؛ مسئله اصلی، ادعاهای فریبنده، فعالیت‌های فاقد پشتوانه و اقداماتی است که به حقوق، سلامت روان و باورهای مردم آسیب می‌زند.
از این رو، دستگیری افراد متهم در این حوزه را باید آغاز یک مسیر جدی‌تر برای صیانت از سلامت روانی، فرهنگی و اعتقادی جامعه دانست، نه پایان کار. استمرار این برخوردها، شناسایی شبکه‌های تبلیغاتی و مالی، بررسی محتوای دوره‌ها و ادعاهای مطرح‌شده و اطلاع‌رسانی شفاف درباره تخلفات احراز‌شده می‌تواند مانع گسترش چنین فعالیت‌هایی شود. در کنار برخورد قانونی، افزایش سواد رسانه‌ای و آگاهی‌بخشی عمومی نیز ضرورت دارد تا مردم بدانند هرکس با چند اصطلاح عرفانی، ادعای مکاشفه یا وعده آرامش و گشایش در زندگی، صاحب صلاحیت هدایت معنوی دیگران نیست. معنویت حقیقی راهی برای رهایی انسان از جهل و وابستگی است، نه بازاری برای فروش امیدهای واهی.
انتهای پیام/