گروه سیاسی خبرگزاری تسنیم- بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در سال 2024 و اوجگیری موج پوپولیستی با شعار فریبنده «بازگرداندن عظمت به آمریکا»، در برههای توانست با بهرهبرداری ماهرانه از سرخوردگی طبقات فرودست، ساختار نوظهوری در اردوگاه محافظهکاران ایجاد کند.
پرچمداران این جریان با وعدههای پرطمطراق درباره توقف هزینهتراشیهای نظامی در خارج از مرزها، مرمت زیرساختهای رو به انحطاط داخلی و حراست از بودجه عمومی شهروندان، دل کارگران و اقشار متوسط را ربودند. با این وجود، تحولات میدان ثابت کرد که این نمایش عوامفریبانه چیزی جز سرابی زودگذر نبود؛ بنایی سستبنیاد که دیری نپایید و ظرف مدتی کوتاه پس از بازگشت به مسند قدرت، همچون عمارتی پوشالی فروریخت و در ورطه انهدام کامل سقوط کرد.
شتابگرفتن فروپاشی این جریان خودشیفته، ریشه در خطای راهبردی رهبران آن داشت؛ همان کسانی که در غلتیدن به باتلاقی که پیشتر پیشینیان خود را به خاطر آن نکوهش میکردند، از یکدیگر سبقت گرفتند. قمار خطرناک تقابل فرسایشی و رو در رو با دژ پولادین مقاومت جمهوری اسلامی ایران، نقطه پایان توهمات کاخ سفید بود. تودههایی که به امید تحقق شعارهای انزواطلبانه و معیشتمحور ترامپ به میدان آمده بودند، با ناباوری دیدند که حاصل کار این تندروها چیزی جز تحمیل هزینههای سنگین نظامی، صعود سرسامآور نرخ تورم، به خطر افتادن امنیت انرژی و شکست مفتضحانه حیثیت بینالمللی ایالات متحده در برابر اقتدار نیروهای مسلح ایران نبوده است. این تناقض آشکار، ماهیت توخالی ادعاهای نجاتبخش این تفکر پوپولیستی را برملا ساخت.
شاید گویاترین و تکاندهندهترین پرده از این سقوط راهبردی را بتوان در اظهارات صریح معاون رئیسجمهور وقت، جیدی ونس، جستوجو کرد؛ آنجا که از یک پدیده کمنظیر در تاریخ سیاسی آمریکا پرده برداشت و اذعان نمود که هسته مرکزی هواداران جنبش «ماگا»، در انتخابات میاندورهای دست به اقدامی ساختارشکنانه زده و به جای قهر با صندوق، آرا خود را عامدانه به نامزدهای حزب رقیب اختصاص دادهاند.
این تغییر موضع رادیکال و جابهجایی آرا، پیش از آنکه انتخابی ایجابی باشد، واکنشی تنبیهی علیه عهدشکنی مروجان پوپولیسم بود. این رخداد، گواهی غیرقابل انکار بر مرگ سرمایه اجتماعی جریانی است که میپنداشت با جنجالهای رسانهای و هیجانات مجازی میتوان تناقضات درونی ساختار را کتمان کرد.
با اینهمه، تقلیلدادن پیامدهای این شکست به کشمکشهای حزبی یا انشقاقهای درونگروهی جمهوریخواهان، خطایی استراتژیک خواهد بود. فرجام تلخ این تجربه پوپولیستی، زنگ خطری بسیار مهیبتر را برای لایههای بالادستی و کانونهای پنهان و آشکار قدرت در ایالات متحده به صدا درآورد. جامعه آمریکا با نظارهگری اضمحلال شتابان ترامپیسم، آخرین میخ را بر تابوت باور به قابلیت اصلاح سیستم موجود کوبید. تودههای به ستوهآمده دریافتند که هیچ تفاوتی میان نیرنگ نئولیبرالهای دموکرات و لافزنیهای میانتهی راستگرایان پوپولیست وجود ندارد؛ چرا که هر دو طیف در نهایت دلالان و کارگزاران الیگارشی مالی، نهادهای امنیتی سایه و سرمایهداری فاسد حاکم هستند.
بر همین اساس، موج آتی طغیان اجتماعی در ایالات متحده دیگر در قالب آیینهای انتخاباتی، جابهجایی احزاب یا اعتراضات کنترلشده درونسیستمی متولد نخواهد شد.
پوپولیسم ترامپی بهعنوان آخرین سپر حفاظتی هیئت حاکمه برای مهار خشم انباشته طبقاتی، شکست خورد و از میان رفت. این اضمحلال، انرژی متراکم و عصیانگر میلیونها شهروند طردشده و تحقیرشده را مستقیماً در برابر ارکان اصلی نظام سلطه در واشنگتن صفآرایی کرده است؛ نبردی ناگزیر که سرانجام آن، فروپاشی کل سیستم حکمرانی و فروریختن هژمونی آشکار و پنهانی است که دهههاست بر گرده ملت آمریکا سنگینی میکند.
انتهای پیام/