به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان، نان بهعنوان یکی از اصلیترین اقلام سبد غذایی خانوار، تنها یک کالای مصرفی نیست؛ بلکه موضوعی مستقیم با معیشت مردم، امنیت غذایی و نحوه هزینهکرد منابع عمومی دارد. سالهاست دولت برای آنکه نان با قیمت مناسب در دسترس همه اقشار جامعه قرار گیرد، یارانه قابل توجهی به آرد اختصاص میدهد؛ با این حال، فاصله میان قیمت یارانهای آرد و قیمت واقعی آن، زمینه بروز برخی ناهنجاریها از جمله خریدهای پرحجم و خارج از الگوی مصرف، انحراف در توزیع و هدررفت منابع را فراهم کرده است. در چنین شرایطی، اجرای طرح محاسبه نرخ تجاری برای خریدهای غیرمتعارف نان را میتوان اقدامی در راستای هدفمند شدن یارانهها و صیانت از حقوق مصرفکنندگان واقعی دانست.
این طرح با این رویکرد طراحی شده است که خرید روزمره و متعارف مردم، تحت تأثیر قرار نگیرد و شهروندان برای تهیه نان مورد نیاز خانوار خود همچنان با نرخ معمول مواجه باشند. در مقابل، خریدهایی که از الگوی معمول مصرف فاصله دارد و احتمال استفاده غیرخانگی یا انحراف در مصرف آن وجود دارد، با نرخ تجاری محاسبه میشود. به این ترتیب، تلاش شده است میان نیاز طبیعی خانوارها و خریدهای غیرمتعارف تفکیک ایجاد شود؛ تفکیکی که میتواند از تحمیل هزینههای اضافی به عموم مردم جلوگیری کند و یارانه نان را بیشتر به دست کسانی برساند که واقعاً برای مصرف روزانه خود به آن نیاز دارند.
بر اساس اعلام مسئولان، مبنای تشخیص خریدهای غیرمتعارف، دادههای ثبتشده در سامانه و بررسی الگوی خرید طی دو سال گذشته است؛ رویکردی که در آن کد ملی، میزان مصرف خانوار و تفاوت شرایط مناطق شهری و روستایی نیز مورد توجه قرار میگیرد. بنابراین، قرار نیست یک سقف ثابت و یکسان برای همه خانوارها تعیین شود؛ چرا که شرایط مصرف خانوادهها، تعداد اعضا، محل سکونت و نوع نیاز آنان میتواند متفاوت باشد. چنین سازوکاری، در صورت اجرای دقیق و نظارت مستمر، میتواند به تصمیمگیری منصفانهتر و کاهش خطا در شناسایی مصرفکنندگان منجر شود.
طرح نرخ تجاری نان پیش از طرح در سایر استانها، بهصورت آزمایشی در استان مرکزی اجرا شده و پس از ارزیابی نتایج آن، در دستور کار دیگر استانها قرار گرفته است. اجرای آزمایشی، فرصتی برای شناسایی ضعفها، اصلاح فرآیندها و پیشبینی مسائل احتمالی پیش از گسترش طرح فراهم میکند و از این منظر، اقدامی قابل توجه به شمار میرود. هدف اصلی نیز افزایش قیمت نان برای شهروندان عادی نیست، بلکه کنترل خریدهای غیرمتعارف و جلوگیری از خروج آرد یارانهای از چرخه مصرف خانوارهاست.با وجود مزیتهای این طرح، موفقیت آن تا حد زیادی به اطلاعرسانی شفاف و پاسخگویی دقیق مسئولان وابسته است.
مردم و نانوایان باید بدانند مبنای تشخیص مصرف متعارف چیست، در صورت بروز خطا از چه طریقی میتوانند پیگیری کنند و خانوارهایی که به دلایل واقعی نیاز بیشتری دارند، چگونه میتوانند وضعیت خود را توضیح دهند. اطلاعرسانی بهموقع، هماهنگی میان دستگاههای اجرایی و استفاده از ظرفیت رسانهها، میتواند از شکلگیری ابهام، شایعه و نگرانیهای بیمورد جلوگیری کند.
شفافسازی درباره طرح مقابله با هدررفت آرد یارانهای
در این زمینه نرگس مرادخانی معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار زنجان در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زنجان با اشاره به بررسی دادههای سامانه نانینو و پایگاههای اطلاعاتی مرتبط اظهار کرد: تقاطعگیری دادههای سامانه نانینو با اطلاعات موجود در پایگاههای مرتبط نشان داده است که اقلیتی در حال سوءاستفاده از حدود 15 درصد آرد یارانهای کشور هستند.
وی افزود: آرد و نانی که باید در اختیار سفره مردم قرار گیرد، در برخی موارد از طریق تراکنشهای صوری و روشهای غیرقانونی از مسیر اصلی خود خارج شده و سودهای بادآورده و هزاران میلیاردی را نصیب افراد خاص کرده است. اجرای این طرح در واقع اقدامی برای شفافسازی، جلوگیری از هدررفت منابع عمومی و بازگرداندن یارانه نان به مسیر واقعی خود است.
معاون امور اقتصادی استاندار زنجان تأکید کرد: مردم برای خرید نان هیچ محدودیتی نخواهند داشت و قیمت نان برای خریدهای متعارف خانوارها همان قیمتهای تعیینشده قبلی است. بنابراین، خانوارها میتوانند متناسب با نیاز خود نان تهیه کنند و اجرای طرح نرخ تجاری به معنای افزایش قیمت یا محدودیت در خرید روزمره مردم نیست.
مرادخانی ادامه داد: محدودیتهای پیشبینیشده در این طرح متوجه افرادی است که با سوءاستفاده از آرد یارانهای، آن را قاچاق میکنند، خارج از چرخه مصرف انسانی به کار میبرند یا نان را خریداری کرده و در فروشگاهها با چند برابر قیمت به فروش میرسانند.
همچنین برخی تخلفات محدود در نانواییها، از جمله خالیفروشی و فروش آرد بدون پخت نان، از دیگر مواردی است که با اجرای این طرح شناسایی و کنترل خواهد شد.
وی با اشاره به برخی تخلفات در مناطق روستایی گفت: در بعضی موارد، آرد خام در اختیار افراد قرار میگیرد اما به جای آنکه برای پخت نان مورد نیاز خانوار مصرف شود، به فروش میرسد و همزمان نان مورد نیاز از شهر خریداری میشود. این موارد نیز در بررسی الگوی مصرف و دادههای ثبتشده مورد توجه قرار میگیرد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار زنجان با بیان اینکه هدف طرح، محدود کردن مردم نیست، اظهار کرد: ورق برای اقلیتی که از منابع عمومی و یارانه نان سوءاستفاده میکنند، برگشته است و از این پس باید هزینه سودجویی و تخلف خود را بپردازند. برآوردها نشان میدهد حدود 15 درصد فساد و انحراف در چرخه توزیع آرد یارانهای وجود دارد که این طرح برای شناسایی و محدود کردن همین بخش طراحی شده است.
مرادخانی خاطرنشان کرد: اجرای دقیق طرح، ضمن حفظ دسترسی مردم به نان با قیمت مناسب، میتواند از قاچاق آرد، فروش خارج از شبکه و شکلگیری سودهای غیرمنطقی جلوگیری کند و موجب شود منابع یارانهای بهصورت عادلانهتر در اختیار مصرفکنندگان واقعی قرار گیرد.
اجرای خرید نان با نرخ تجاری برای مصارف غیرمتعارف در زنجان
علی عیوضی مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در زنجان گفت: طرح جدید مدیریت خرید نان با هدف جلوگیری از سوءاستفاده از آرد یارانهای و کنترل خریدهای حجیم و غیرمتعارف، از امروز در کارتخوانهای نانواییهای استان اعمال شده است؛ با این حال، این طرح هیچ محدودیتی برای تأمین نان مورد نیاز خانوارها ایجاد نمیکند.
وی با اشاره به تصمیمات اتخاذشده در کارگروه ساماندهی گندم، آرد و نان اظهار کرد: بهدلیل سوءاستفاده برخی افراد سودجو از کارتخوانهای نانوایی و خروج حجم انبوه و غیرمتعارفی از نان از چرخه توزیع، تصمیماتی در سطح ملی برای کنترل و مدیریت میزان آرد مصرفی در مصارف تجاری غیررسمی اتخاذ شده است.
عیوضی افزود: بر اساس این تصمیمات، خرید نان با نرخ تجاری تنها برای مصارف غیرمتعارف و خرید در حجم بالا اعمال میشود و خرید معمول شهروندان همچنان با قیمتهای قبلی محاسبه خواهد شد. بنابراین، خانوارها برای تهیه نان روزانه خود با هیچ محدودیتی مواجه نخواهند بود و اجرای این طرح به معنای افزایش قیمت نان برای مصرف عادی مردم نیست.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان ادامه داد: فرآیند اجرای این طرح در کارتخوانهای نانواییها و کارخانههای آرد استان بهروزرسانی و اعمال شده است، اما جزئیات دقیق شیوه اجرا پس از جمعبندی و بررسیهای نهایی اعلام خواهد شد.
عیوضی درباره نحوه تعیین میزان خرید متعارف بیان کرد: الگوی مصرف هر فرد بر اساس عملکرد ثبتشده در سامانه طی دو سال گذشته مشخص میشود و در این بررسی، میزان خرید، کد ملی و تفاوت شرایط مناطق شهری و روستایی مورد توجه قرار میگیرد. به همین دلیل، تعیین یک سقف ثابت و یکسان برای همه شهروندان، بدون در نظر گرفتن شرایط خانوارها و مناطق مختلف، دقیق نخواهد بود.
وی تصریح کرد: سهمیه خرید نان بر مبنای سرپرست خانوار و با قیمت قبلی محاسبه میشود و خرید اعضای خانواده نیز در مجموع، در سهمیه همان خانوار لحاظ خواهد شد. چنانچه مجموع خرید اعضای یک خانواده از الگوی متعارف فراتر برود، میزان خرید مازاد با نرخ تجاری محاسبه میشود.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان تأکید کرد: هدف اصلی طرح، مدیریت خریدهای پرحجم، جلوگیری از خروج نان از چرخه مصرف خانوار و مقابله با سوءاستفاده از آرد یارانهای است و خرید روزمره مردم را هدف قرار نمیدهد.
عیوضی با توصیه به شهروندان برای حفظ امنیت کارتهای بانکی خود گفت: شهروندان باید از در اختیار قرار دادن کارت بانکی خود به افراد سودجو خودداری کنند؛ زیرا ممکن است از کارت آنان برای انجام تراکنشهای غیرمتعارف در نانواییها استفاده شود.
وی همچنین از مردم خواست برای تأمین نان مصرفی روزانه خانوار نگرانی نداشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: این طرح ابتدا بهصورت آزمایشی در استان مرکزی اجرا شد و پس از ارزیابی نتایج، برای اجرا در سایر استانها نیز در دستور کار قرار گرفت.
انتهای پیام/