به گزارش خبرگزاری تسنیم از قائنات، هنوز تاریکی بر دشتهای خراسان جنوبی سایه انداخته است که چراغهای پیشانی کشاورزان، مزارع زعفران را روشن میکند. روز برای زعفرانکاران قائناتی پیش از طلوع آفتاب آغاز میشود؛ ساعاتی که گلهای بنفش زعفران باید پیش از تابش مستقیم خورشید از دل خاک چیده شوند تا کیفیت و عطر این محصول ارزشمند حفظ شود.
با طلوع خورشید، دشتهای قائنات به فرشی ارغوانی تبدیل میشوند؛ منظرهای که هر سال با آغاز فصل برداشت، زندگی و تلاش هزاران خانوار کشاورز را به نمایش میگذارد. در این منطقه، برداشت زعفران تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ، هویت و سنت دیرینه مردم به شمار میرود.
کشاورزان قائناتی امسال با وجود تأخیر چندروزه در گلدهی مزارع به دلیل افزایش دمای هوا در پاییز، شرایط تولید را نسبت به سال گذشته مطلوبتر ارزیابی میکنند. بارندگیهای مناسب سال زراعی گذشته تا حدودی امیدها را به بهبود وضعیت مزارع افزایش داده و کشاورزان امیدوارند حاصل تلاش چندماهه خود را در قالب محصولی باکیفیتتر برداشت کنند.
حسین براتی، یکی از زعفرانکاران منطقه در گفتوگو با خبرنگار تسنیم اظهار داشت: سال گذشته به دلیل خشکسالی شرایط مناسبی نداشتیم، اما امسال با وجود اینکه گرمای هوا برداشت گل را چند روزی به تأخیر انداخت، وضعیت مزارع بهتر شده و امیدواریم محصول خوبی برداشت کنیم و اختلاف دمای شب و روز در منطقه، شرایط مناسبی برای رشد زعفران فراهم میکند و همین ویژگی در کنار کیفیت خاک و آب، عطر و رنگ خاص زعفران قائنات را رقم میزند.

قائنات؛ قطب تولید زعفران خراسان جنوبی
قائنات بهعنوان یکی از مهمترین مناطق زعفرانخیز کشور، جایگاه ویژهای در تولید این محصول راهبردی دارد. بر اساس آمار اعلامشده، از سوی جهاد کشاورزی این شهرستان حدود 5 هزار و 200 هکتار سطح زیرکشت زعفران و نزدیک به 13 هزار بهرهبردار دارد که معیشت بخش قابل توجهی از آنان به تولید این محصول وابسته است. پیشبینی میشود امسال از سطح زیرکشت زعفران شهرستان حدود 14 تن زعفران خشک برداشت شود؛ محصولی که بخش مهمی از شهرت جهانی زعفران ایران با نام قائنات شناخته میشود.
برداشت گل زعفران در این منطقه تا اواخر آذرماه ادامه دارد و پس از جمعآوری گلها، نوبت به یکی از مراحل حساس و زمانبر تولید، یعنی جداسازی کلالههای قرمز از گل میرسد. این مرحله که در بسیاری از خانوادههای روستایی بهصورت گروهی انجام میشود، جلوهای از همدلی و پیوندهای اجتماعی مردم منطقه است. اعضای خانواده و بستگان در کنار یکدیگر مینشینند و با گفتوگو و گاه آوازهای محلی، ساعتها به پاککردن گلها مشغول میشوند؛ سنتی که نسل به نسل منتقل شده و همچنان در زندگی روستایی قائنات جریان دارد.
سنجش عملکرد مزارع نمونه برای افزایش بهرهوری
در کنار فعالیت روزانه کشاورزان، توسعه روشهای علمی و فنی برای افزایش عملکرد مزارع نیز مورد توجه مجموعه جهاد کشاورزی قرار گرفته است.در همین راستا، عملیات کیلگیری و سنجش عملکرد مزرعه نمونه زعفران شهرستان قائنات با حضور کارشناسان و مسئولان مرتبط انجام شد.
در این بازدید، کارشناسان ترویج و باغبانی سازمان جهاد کشاورزی به همراه رئیس اداره ترویج و آموزش کشاورزی مدیریت جهاد کشاورزی قائنات، ضمن بررسی میدانی مزرعه، فرآیند برداشت، توزین و ثبت آمار تولید را مورد پایش قرار دادند. همچنین توصیههای فنی در زمینه مدیریت مزرعه، تغذیه گیاه، آبیاری، روشهای نوین برداشت و شیوههای صحیح خشککردن زعفران به کشاورز ارائه شد.
بهروان در حاشیه این بازدید با اشاره به اهمیت زعفران در اقتصاد کشاورزی شهرستان اظهار داشت: مزرعه نمونه بهعنوان یک الگوی عملی، فرصت مناسبی برای انتقال دانش فنی و تجربههای موفق به سایر زعفرانکاران منطقه است و با ترویج چنین الگوهایی میتوان زمینه افزایش بهرهوری و ارتقای کیفیت محصول را در سطح شهرستان فراهم کرد.
وی همچنین بر ضرورت حمایت از کشاورزان پیشرو، توسعه کشت مکانیزه، استفاده از پیازهای گواهیشده و رعایت اصول بهداشتی در فرآوری زعفران تأکید کرد.

16 واحد فرآوری زعفران در خراسان جنوبی فعال است
توسعه زنجیره تولید زعفران و عبور از خامفروشی، یکی از ضرورتهای اقتصادی این محصول به شمار میرود؛ موضوعی که در سالهای اخیر با گسترش واحدهای صنایع تبدیلی و تکمیلی مورد توجه قرار گرفته است.
علیرضا اسماعیلی، مدیر صنایع کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی نیز در گفت وگو با خبرنگار تسنیم از بیرجند، از فعالیت 16 واحد فرآوری این محصول در استان خبر داد و اظهار داشت: این واحدها با ظرفیت سالانه 4 هزار و 251 تن و جذب 4 هزار و 668 تن ماده خام، زمینه اشتغال مستقیم 279 نفر را فراهم کردهاند.
وی زعفران را از محصولات راهبردی و ارزشمند خراسان جنوبی دانست و افزود: توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی این محصول میتواند در افزایش ارزش افزوده، ایجاد اشتغال و تقویت جایگاه زعفران استان در بازارهای داخلی و خارجی نقش مؤثری داشته باشد.
اسماعیلی با قدردانی از کشاورزان، تولیدکنندگان و فعالان زنجیره فرآوری زعفران، روز ملی این محصول را فرصتی برای توجه بیشتر به ظرفیتهای اقتصادی آن و تلاش در مسیر ارتقای کیفیت و توسعه بازار عنوان کرد.
خراسان جنوبی؛ دومین استان کشور از نظر سطح زیرکشت زعفران
بر اساس اعلام رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، برداشت زعفران در استان از پنجم آبانماه آغاز شده و این محصول در سطحی حدود 16 هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان کشت میشود. محسن اسفندیاری با اشاره به جایگاه خراسان جنوبی در تولید زعفران کشور اظهار داشت: این استان از نظر سطح زیرکشت و میزان تولید، دومین استان تولیدکننده زعفران کشور است و مرغوبترین زعفران دنیا در مزارع این منطقه کشت میشود.
وی تعداد خانوارهای بهرهمند از تولید زعفران در استان را 23 هزار و 500 خانوار اعلام کرد و میانگین برداشت زعفران خشک را در شرایط فعلی حدود چهار کیلوگرم در هر هکتار دانست.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی افزود: با بهکارگیری روشهای علمی، فنی و ترویجی و اصلاح شیوههای مدیریت مزارع، امکان افزایش عملکرد تا 25 الی 30 کیلوگرم زعفران خشک در هر هکتار وجود دارد.
به گفته اسفندیاری، تولید زعفران خشک خراسان جنوبی در سال جاری حدود 48.3 تن برآورد میشود و شهرستان قائنات با حدود 4 هزار و 998 هکتار، بیشترین سطح زیرکشت این محصول را در استان به خود اختصاص داده است.

طلای سرخ؛ ظرفیت اقتصادی و میراث کشاورزی قائنات
زعفران قائنات حاصل پیوند طبیعت، دانش بومی و تلاش نسلهای متوالی کشاورزانی است که هر سال از نخستین ساعات بامداد تا پایان فصل برداشت، برای حفظ کیفیت این محصول تلاش میکنند.
با وجود ظرفیت بالای تولید، توسعه مکانیزاسیون، بهبود روشهای آبیاری و تغذیه، استفاده از پیازهای استاندارد، ارتقای فرآوری و گسترش بازارهای صادراتی از جمله ضرورتهایی است که میتواند سهم بیشتری از ارزش اقتصادی این محصول را نصیب تولیدکنندگان کند.
اکنون در حالی که دشتهای قائنات بار دیگر زیر پوشش گلهای بنفش زعفران قرار گرفتهاند، امید کشاورزان به بارندگیهای مناسب و افزایش تولید گره خورده است؛ امیدی که اگر با حمایت مؤثر از تولیدکنندگان و تکمیل زنجیره ارزش همراه شود، میتواند طلای سرخ این منطقه را از یک محصول کشاورزی به پیشران مهم اشتغال و اقتصاد روستایی خراسان جنوبی تبدیل کند.
انتهای پیام/