به گزارش گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجتالاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در مراسم بزرگداشت آیتالله محمدابراهیم جناتی که در دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد به موضوع «فقه و زمان» پرداخت و گفت: این فقیه نواندیش در عمر بیش از 90 سال هم حضور در صحنه داشت؛ ایشان عضو فرهنگستان علوم به عنوان تنها عالم حوزوی بودند.
وی افزود: مباحث جدیدی در فقه مقارن و مصادر و ادوار فقه و اجتهاد و تطور فقه و اجتهاد و روشهای کلی استنباط در فقه داشتند. در بحث سنگسار، شبیهسازی انسان، اجاره رحم و سن بلوغ دختران، موسیقی و طهارت ذاتی انسان، آثار و فتاوای نو داشتند و نگاه درجه دو به فقه را اعمال کردند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: ایشان جزء معدود استادانی بود که اهل قلم هم بودند و آثار ایشان در مجلات عربی و فارسی به چاپ میرسید و اهل سخنرانی در داخل و خارج و اهل گفتوگو بود.
وی افزود: ایشان فرزندان عالم و متشیع و به روز تربیت کرد؛ دختران ایشان عالم، اهل قلم و حضور در اجتماع و در عین متشرع و متدین به رعایت حدود شرعی هستند لذا الگو هستند. گاهی برخی شخصیتهای نواندیش داریم ولی حتی حاضر نیست با فرزندش گفتوگو کند و بعد میبینیم فرزند به سمت دیگری میرود.
خسروپناه با بیان اینکه اگر کسی بپرسد نقطه کانونی و مرکزی فکر ایشان چه بود؟ گفت: به نظر بنده تحول حکم شرعی در بستر تحول موضوع نقطه کانونی اندیشه ایشان است.
استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه در تحول باید به چند نکته توجه کنیم، اظهار کرد: ایشان به فقهایی چون مقدس اردبیلی، صاحب جواهر و امام و برخی فقهای اهل سنت در آراء استناد میکند و میگوید نگاه تحولی اجتهادی را فقهای دیگر هم داشتهاند و من بدعت درست نکردهام.
وی ادامه داد: موضوع دیگر اینکه تحول در نظر ایشان به معنای بیان حکم ثانوی نیست و دیگر اینکه تحول حکمی به معنای تغییر حلال و حرام پیامبر(ص) نیست همچنین این تحول غیر از آسیبهایی است که برخی نواندیشان دارند مثلا برخی حکم خدا را با مصلحت تغییر میدهند. ایشان عوامزده نبودند مثلا برخی میگویند حالا که جوانان به موسیقی راک و بلوز و .. علاقه دارند آن را حلال کنیم ولی ایشان با وجود توجه به زمان بر اصول پایبند بود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اضافه کرد: ایشان نشان میدهد چه تفاوتی بین فقه و زمان در منظومه فکری خود با دیگران دارد. ایشان میفرماید؛ وقتی فهم دقیقی از تحول فقه در زمان پیدا کردیم باید آن را وارد نظام آموزشی کنیم و دانشآموزان را ترغیب به اندیشیدن کنیم و مطالب غیر واقعی و غیر مفید را از کتب درسی حذف کنیم.
وی تأکید کرد: ایشان تأکید بر استفاده از قواعد فقهی دارد؛ قاعده الزام و تجاوز و ... را در همین بحث مورد توجه قرار داده است. توجه به تغییرات زمانی و عصری مانند حقوق زنان، احتکار، ارتداد، سن بلوغ از ویژگیهای ایشان است.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه نکته دیگر در الگوی تحولی ایشان توجه به تغییر معنایی واژگان در بستر زمان است، اظهار کرد: همچنین ابتناء مفاهیمی چون آزادی و حقوق انسان در بستر دین از ویژگی فکری ایشان است.
خسروپناه تصریح کرد: نکته دیگر هم استفاده از مصادر اجتهاد از سایر مذاهب است؛ ایشان 22 مذهب حتی نخعیه و ظاهریه را بررسی کرده و البته نگاه انتقادی به آنها داشته است. به بحث عرف هم به صورت عالی پرداخته است. الگوی تحولی آیتالله جناتی توجه به تغییر معنایی واژگان در بستر زمان است.
انتهای پیام/