به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، طوفان ناشی از حمله قوه قضائیه ترکیه به قدیمیترین حزب سیاسی این کشور، هنوز فرو ننشسته است.
وقتی دادستان ترکیه در اقدامی بی سابقه اوزگور اوزل رهبر حزب جمهوری خلق را برکنار و کمال قلیچدار اوغلو را به جای او منصوب کرد، این حزب قدیمیِ 103 ساله ترکیه، عملاً با بزرگترین بحران تاریخ خود مواجه شد. چرا که رهبر منصوب شده به دست دادستان، برای ورود به ساختمان حزب، مجبور شد از نیروهای پلیس ضدشورش کمک بخواهد. آن هم در شرایطی که هزاران تن از طرفداران اوزگور اوزل در برابر ساختمان مزبور جمع شده و فریاد «کمالِ خائن» سر میدادند.
اما در مجموع، برنده این رویداد بزرگ، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه است. چرا که او قصد دارد در اوایل سال 2028 میلادی انتخابات پیش از موعد برگزار کند و شخصاً دوباره نامزد شود.
بر اساس قوانین ترکیه، اگر حزب جمهوری خلق، تا یک سال قبل از انتخابات، کنگره رسمی خود را برگزار نکند، حق حضور در رقابتهای انتخاباتی را از دست خواهد داد. به همین دلیل، اغلب تحیلگران ترکیه میگویند: تعلل و وقت کشی معنیدار قلیچدار اوغلو برای برگزاری کنگره، ریشه در همین مساله دارد. او میخواهد بازی را در مسیری هدایت کند که اوزگور اوزل و طرفداران او، برای تداوم قدرت حزب حاکم ترکیه، مزاحمتی ایجاد نکنند.
اوزگور اوزل درباره جزئیات این سناریوها، امروز در مصاحبه با دنیز زَیرک تحلیلگر مشهور روزنامه نفس چاپ آنکارا، مصاحبهای انجام داده که از بسیاری جهات جالب توجه است و ابعاد و زوایای شگرفی از فضای سیاسی و حزبی ترکیه را بازتاب میدهد.
بخشهایی از این مصاحبه را با هم مرور میکنیم:
چشمانداز شما برای 15 روز، 1 ماه، 3 ماه آینده چیست؟ پیشبینی و انتظارات شما چیست؟ در حزب جمهوری خلق چه اتفاقی خواهد افتاد؟
اوزل: این سوال آسانی نیست. زیرا ما در یک فرآیند پویا هستیم و با حملات و بحرانهای متعدد روبرو هستیم.
آنها رهبر منتخب کنگره رسمی یک حزب بزرگ را برکنار کردند که در انتخابات، شکست سنگینی بر حزب حاکم تحمیل کرده است. اقدامی که انجام شد، عین بی قانونی است و ما در بحبوحه چنین وضعیت بیقانون و باورنکردنی هستیم و از طریق ابزارهای قانونی، سیاسی و فیزیکی با آن مبارزه میکنیم. آنها باید بدانند که ما تسلیم نخواهیم شد و از مطالبه حقوق خود طفره نخواهیم رفت و بخشی از یک مصالحه ناعادلانه نخواهیم بود که حق را به کسانی بدهد که لیاقتش را ندارند. من این را خیلی واضح و آشکار میگویم.
آیا درهای مصالحه و سازش با قلیچدار اوغلو و همراهانش باز است؟
اوزل: همه درها باز است، اما به شرطی که کنگره را در اسرع وقت، طبق قانون، عقل، وجدان و اخلاق، برگزار کنند. من هر کاری که لازم باشد انجام میدهم تا کنگره را در اسرع وقت برگزار کنم. اگر قدم در راه برگزاری کنگره نگذارند، خبری از سازش نیست.
آنها خواسته خود را درباره حزب، به نحوی بیان می کنند که گویی چیز خاصی نمی خواهند. انگار که به من بگویند، ما از تو، فقط نیم کیلو گوشت می خواهیم. من ناچارم در پاسخ بگویم: آن نیم کیلو گوشتی که شما می خواهید، دقیقاً قلب من است! کنگره، انتخابات و حکومت یک حزب توسط مقامات منتخب، قلب حزب است. اگر قلب حزب را بگیرید، نه مغزی خواهد داشت و نه اندام دیگری... آن حزب متعلق به شخص دیگری خواهد بود. بنابراین، ما قصد نداریم قلب این حزب را به کسی بدهیم.
اکنون، شورای سیاستگذاری حزب شما، عملاً سقوط کرده است. آیا فقط نظاره خواهید کرد؟
اوزل: خیر. همکاران من استراتژیهای قانونی خاصی دارند. یک میز و شورای قوی وجود دارد. گامهایی وجود دارد که این گروه قدرتمند با تأیید سیاسی ما برداشته و انجام خواهد داد. من نمی خواهم کل استراتژی را فاش کنم.
ما در شورای حزب اکثریت داشتیم. برای شکستن اکثریت ما، آنها به طور غیرقانونی 9 نفر از همکاران ما را اخراج کردند. آنها در حال اخراج افراد از کمیته اجرایی مرکزی هستند. این غیر قابل قبول است. در واکنش به این، ما از شورای حزب بیرون آمدیم و حالا شورای حزب منحل شده است. ما کارهای قانونی لازم را در این مورد انجام خواهیم داد، اما قبل از آن، تمام راههای قانونی داخلی حزب را طی خواهیم کرد، این اقدام را لغو خواهیم کرد و اکثریت را در شورای حزب به دست خواهیم آورد. اگر این اتفاق نیفتد، مطمئناً انحلال شورای حزب را از طریق سازوکارهای دیگر رسماً ثبت خواهیم کرد.
ما در بحبوحه یک مبارزه هستیم. از یک طرف، امضاهایی را که جمعآوری کردهایم ارائه خواهیم داد. از طرف دیگر، تلاشهای دیگری در رابطه با کنگره هفته آینده خواهیم داشت. از طرف دیگر، ما مراحل دادگاه عالی را دنبال میکنیم. به طور خلاصه، ما مبارزه قانونی را به طور کامل، مبارزه سیاسی را بدون سازش و مبارزه فیزیکی را خستگیناپذیر و بیوقفه ادامه خواهیم داد.
آقای قیلچدار اوغلو و همکارانش از حمایت بیدریغ دولت و قوه قضائیه برخوردار بودهاند. آیا تا به حال در مواجهه با این موضوع در مبارزه حقوقی خود احساس ناتوانی کردهاید؟
اوزل: بله، این یک واقعیت و یک خطر قابل توجه است. همه اینها را افشا کردیم. اما ما نمیتوانیم بدون افشای همه اینها گام دیگری برداریم. 32 نفر از تأثیرگذارترین اساتید و دانشیاران در حقوق عمومی ترکیه در متنی مشترک میگویند که هیچ حکمی مانع از برگزاری کنگره نمیشود. ولی کمال بیگ و همکارانش به دنبال تعلل هستند.
آیا من ناراحتم؟ بله، هستم. آیا من ناآرام و ناخشنود هستم؟ بله، هستم. من از آنچه انجام میشود، ویران شدهام. نمیتوانم باور کنم که این اتفاق برای حزب من میافتد. نمیتوانم باور کنم که این اتفاق برای افرادی که در گذشته با آنها کار میکردم، میافتد. ولی ما قرار نیست اینقدر ناامید و رنجیده خاطر باشیم. برعکس، من حتی انگیزه بیشتری دارم. ما باید به سرعت حزب را از این وضعیت خلاص کنیم.
آیا میخواهید کمال قلیچدار اوغلو رقیب شما در کنگره باشد؟
اوزل: راستش را بخواهید، چیزی که برای من مهم است، برگزاری کنگره است. هر کسی که میخواهد رقیب من باشد، برایم فرقی نمی کند. من این درخواست را از کمال بیگ دارم: کنگره جنجالی، کنگرهای بود که ما در 4 و 5 نوامبر 2023 برگزار کردیم. در آن کنگره هیچ جنجالی وجود نداشت. در آن کنگره، برای اولین بار در تاریخ حزب جمهوری خلق، ما رهبر حزب را از طریق یک رقابت دو نفره تغییر دادیم.
من به عنوان برنده مسابقه، شایسته مدال کوچکی بودم. کمال بیگ که برای اولین بار موفق شد ریاست را از طریق یک رقابت دموکراتیک واگذار کند، شایسته مدال بزرگتری بود. اکنون کمال بیگ از آن مدال دست کشیده است. او با فرصتی که به او داده شده بود، در جایی به قدرت رسید که برخی متعصبان، توطئهها و بازیهای قدرت برای تضعیف حزب در حال انجام بودند.
آیا کنگرهای را که اعضای آن توسط تیم فعلی قلیچدرااوغلو انتخاب شود، میپذیرید؟
اوزل: آنها درباره کنگره حُسن نیت ندارند. به جای این که بگویند «کنگره را در سریعترین زمان ممکن برگزار خواهیم کرد» مساله را می پیچانند و می گویند: «این یک تقویم یک ساله لازم دارد». اما طبق قوانین انتخابات ترکیه، اگر تا این حد تعلل کنند، حزب جمهوری خلق، حق مشارکت در انتخابات را از دست می دهد و چنین چیزی فقط به نفع آکپارتی است.
بنابراین بگذارید واضح بگویم؛ ما نمیتوانیم با کسی که حزب را بدون برگزاری کنگره اداره می کند و خودش هم توسط حزب انتخاب نشده و به عنوان منصوب دادستان کار می کند، فعالیت سیاسی و حزبی را جلو ببریم.
بنابراین، شرکت در انتخابات منتفی است. این یک انتخابات بسیار حیاتی برای ترکیه است. حزب جمهوری خلق به منبع امید تبدیل شده است. نباید این فرصت تاریخی را از دست دهیم.
آنها به نمایندگان حزب ما در پارلمان پیام داده و گفته اند: «اگر در حزب بمانید و از کمال بیگ حمایت کنید، در دوره بعدی هم شما را در لیست نامزدهای انتخابات پارلمان قرار خواهیم داد». حتی با شهرداران حزب ما صحبت کرده و همین وعده را به آنها نیز داده اند. ما باید به صدای مردم و فریاد آنها در خیابان های ترکیه گوش دهیم. من دو صدای بلند و دو پیام آشکار را در خیابان میشنوم: اول، حزب را به آنها واگذار نکنید، محکم بایستید و به مبارزه ادامه دهید. دوم، شما حزب را رهبری کنید. ما از شما پیروی خواهیم کرد.
در نظرسنجیها، این نتیجه به دست آمده که اگر شما از حزب جمهوری خلق جدا شوید و حزب جدیدی تاسیس کنید، این حزب جدید، در صدر خواهد بود.
حزب جمهوری خلق، برای ما حزب بسیار ارزشمندی است و ترجیح نخست ما این است که در همین حزب بمانیم، انشعاب نکنیم و حزب جدیدی هم تاسیس نشود. ولی در دیگر سو، ترجیح نخست دولت اردوغان و حزب حاکم، این است که ما مجبور شویم از حزب خود فاصله بگیریم و متفرق شویم.
در هر حال ممکن است ناچار شوید حزب را ترک کنید. آیا شما اقدامات احتیاطی را انجام دادهاید؟
اوزل: ما از قبل این کار را کردهایم. مقدمات تأسیس یک حزب جدید در حال انجام است. همچنین احتمال پیوستن به یکی از احزاب موجود دیگر وجود دارد. اما هیچ یک از اینها به معنای کنار گذاشتن یک شبه حزب فعلی مان نیست. ما فقط در شرایطی از حزب جمهوری خلق می رویم، حزب جدیدی تاسیس می کنیم یا به حزب دیگری می پیوندیم که شرایط فاجعهباری روی دهد و متوجه شویم که حزب جمهوری خلق، به خاطر تعلل در برگزاری کنگره، حق مشارکت در انتخابات را از دست داده باشد.
بگذارید روشن بگویم: آسیبی که به حزب وارد شده، یک درگیری داخلی حزبی نیست. مسئله مربوط به مسائل داخلی حزب نیست. درگیری بین دو گروه است. گروه اول، کسانی هستند که امیدوارند دولت اردوغان را تغییر دهند و حزب جمهوری خلق را به قدرت برسانند و گروه دوم عبارت از افرادی است که میخواهند هر جوری شده، اردوغان و آکپارتی را در قدرت نگه دارند.
آیا کمال بیگ در حال حاضر در خدمت چنین هدفی است و عملاً کاری می کند که اردوغان و آکپارتی در راس قدرت بمانند؟
اوزل: مواضع اخلاقی ام اجازه نمی دهد بگویم قلیچدار اوغلو در حال «خدمت» به این هدف است. ولی در عین حال، هر اتفاقی که میافتد در خدمت این هدف است. هر اتفاقی که میافتد در خدمت حزب عدالت و توسعه و تداوم حکومت آن است.
شما علاوه بر شخصیت حزبی، به عنوان نماینده پارلمان، دارای مصونیت قضایی هستید. اگر مصونیت شما را لغو کنند و شما را به زندان بیاندازند، برای چنین وضعیتی تدابیر احتیاطی لازم را اتخاذ کرده اید؟
اوزل: مگر تا همین 15 سال پیش، کسی در سیاستِ ترکیه نام اوزگور اوزل را شنیده بود؟ خیر. حتی اگر مرا دستگیر کنند، یکی دیگر از رفقا پیش می آید و مردم هم پشت سرش راه می افتند. حق و حقیقت با ماست، آنقدر قوی هستیم که یکی دیگر از ما قدم پیش میگذارد و رهبر جدید این جنبش خواهد شد. ما در این کار موفق خواهیم شد. ما این دولت را تغییر خواهیم داد. چون حق با ماست.
انتهای پیام/