به گزارس خبرگزاری تسنیم از مشهد، بارندگیهای ماههای اخیر در خراسان رضوی، پس از یک دوره کمبارشی شدید و خشکسالی کمسابقه در ابتدای پاییز، در نگاه نخست نویدبخش به نظر میرسد. آمارها نیز نشان میدهد میزان بارش در سال آبی جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته و حتی متوسط بلندمدت افزایش قابل توجهی داشته است. اما آنچه در پشت این اعداد پنهان مانده، واقعیتی نگرانکننده است: وضعیت سدهای استان همچنان بحرانی است و ذخیره آبی آنها عملاً تغییری نکرده است.
در حال حاضر متوسط ذخیره سدهای خراسان رضوی تنها حدود 5 درصد است؛ رقمی که نشان میدهد افزایش بارندگی لزوماً به معنای بهبود وضعیت منابع آب سطحی نیست. حتی ذخیره فعلی سدهای استان با سال گذشته تفاوتی ندارد و این موضوع زنگ خطری جدی برای مدیریت منابع آب بهویژه در ماههای پیشرو به شمار میرود.
نگرانی زمانی بیشتر میشود که وضعیت سدهای تأمینکننده آب شرب مشهد مورد توجه قرار گیرد. ذخیره آبی این سدها به حدود 2 درصد کاهش یافته؛ رقمی که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل افتی چشمگیر را نشان میدهد. این در حالی است که همین سدها نقش حیاتی در تأمین آب میلیونها نفر دارند و هرگونه اختلال در آنها، پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی گستردهای به دنبال خواهد داشت.
دلیل اصلی این شرایط را باید در ماهیت خشکسالی اخیر و نوع بارشها جستوجو کرد. خشکی شدید خاک در ماههای ابتدایی پاییز باعث شده بخش عمده بارندگیهای بعدی صرف جبران رطوبت از دسترفته زمین شود و سهم کمی از آن به رواناب و ورودی مؤثر سدها تبدیل شود. از سوی دیگر، بخشی از بارشها بهصورت برف بوده که تأثیر آن بر ذخایر سدها، به زمان ذوب و شرایط دمایی ماههای آینده وابسته است.
این شرایط نشان میدهد که اتکا به بارندگیهای مقطعی، راهحل بحران آب نیست. مدیریت مصرف، آگاهیبخشی عمومی و نگاه واقعبینانه به محدودیت منابع آبی، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. بحران آب با چند سامانه بارشی برطرف نمیشود و عبور از آن نیازمند تغییر رفتار، برنامهریزی بلندمدت و مشارکت جدی جامعه است.
یادداشت از: کاظم جم، کارشناس آب و مدیر روابط عمومی شرکت آب منطقهای خراسان رضوی
انتهای پیام/