دکتر سید محمدعلی غمامی، عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به تبیین نقش رسانهای حضور مردم در تجمعات پرداخت و گفت: برای توضیح وضعیت در دو طرف مبارزه به نظر میرسد باید هسته اصلی بحث که فرهنگ است را بشکافیم. یعنی از زاویه فرهنگی به پدیده نگاه کنیم. هرچند ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی دارد.
وی فرهنگیترین وجه تحولات اخیر را «مردم» دانست و افزود: هنوز در حوزه علوم اجتماعی، خصوصاً در ایران بهخوبی نقش مردم درک نشده است. پیش از شروع جنگ، رسانهها آمادگی داشتند که فرار ایرانیها را به تصویر بکشند؛ اما بعد از شروع جنگ نهتنها مردم کنار نکشیدند؛ بلکه در وسط میدان خیابان ظهور کردند. این پدیده را هنوز برخی کارشناسان در دو طرف رسانه درک نکردند. نهتنها دشمن این فکر را نمیکرد و غافل بود بلکه در جبهه خودی هم غافل بودیم و توجه نکردیم.
عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) نقطه حساس مبارزه و بازوی قدرتمند جمهوری اسلامی در مواجهه با تمدن غربی را حضور مردم در خیابان برشمرد و اظهار کرد: نیروهای مسلح و ساختارهای اجتماعی و سیاسی متأثر از این حضورند؛ بلکه تصمیمات در ساحت جهانی متأثر از این حرکت و جنبش و خیزش مردمی است که از ساعات اولیه مبارزه شکل گرفته است. دشمن دنبال سست کردن مردم بود، مردم این بزرگترین حیله دشمن را خنثی کردند.
وی دلیل توانمندی مردم در خنثیسازی توطئه دشمن را تحول در شیوه ارتباط مردم و عدم وابستگی به شبکههای اجتماعی و رسانه دانست و گفت: مردم حتی وابسته به تلویزیون جمهوری اسلامی نیستند و خودجوش عمل میکنند. الگوی رسانهی مردم کاملاً درونزا عمل میکند و قبل از درخواست رسانه رسمی، مردم در خیابانها بودند برای همین الان رسانه مسلط در ایران رسانه خیابان است. در حقیقت رسانه جدیدی در حال ظهور است که خیلی قدرتمندتر، نافذتر و غیر وابسته به شبکههای بزرگ رسانهای است.
دکتر غمامی با مقایسه اغتشاشات دیماه و تجمعات هماهنگ مردمی، نقش متفاوت رسانه را یکی از عوامل تفاوت این دو حرکت دانست و گفت: برخلاف آنچه در اغتشاشات دیماه دیده شد که با قطع اینترنت، تجمعها از بین رفت، خیزش مردم در رمضان نهتنها قبل از شکل گیری نظام ارتباطی آغاز شد بلکه با قطع شدن امکانات ارتباطی و رسانهای ادامه پیدا کرد و گسترش یافت؛ بنابراین آن رسانه بزرگ و حقیقی که دارد حرف ما را به جهان میرساند و الگوی مقاومت و سایر کشورها شده است رسانهی خیابان است. مردم دیگر واقعیتها را از قاب تلویزیون نمیبینند بلکه تحولات را از پنجره خانههایشان مشاهده میکنند.
وی رویکرد لازم برای رسانه ملی را قرار گرفتن در امتداد رسانهی خیابانی مردم معرفی کرد و افزود: آن اتفاقی که باید در جمهوری اسلامی بیفتد و در رسانههای جمعی مدنظر قرار بگیرد این است که خود را در امتداد رسانهی خیابان و رسانهی مردم باشد، نه مستقل و نه بالاتر از آنها. هنوز در رسانههای خود به درک درستی از این رسانه جدید مردمی نرسیدیم. متأسفانه هنوز از حضور مردم به تجمعات شبانه تعبیر میشود در حالی که مردم در حال یک انقلاب بزرگ برای تحقق تمدن اسلامی در منطقه هستند؛ اما هنوز رسانه ملی نمیتواند این را کامل منعکس کند، که مردم یک انقلاب را در منطقه و جهان تدارک میبینند.
عضو گروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم(ع) وظیفه رسانهها را درک واقعیت حرکت مردم و گسترش آن دانست و ادامه داد: متأسفانه این ضرورت از سوی دانشگاهیان و حوزویان ما نیز درک نشده است. هنوز برخی دانشگاهیان و حوزویان در فهم این پدیده مردمی ساکت و مرددند. شاید دلیل آن عدم حضور در میان مردم باشد. برخی نخبگان ما همچون سلبریتیها از درک حقیقت حضور مردم عاجزند.
وی با اشاره به تعبیر «بعثت مردم» در کلام رهبر شهید اضافهکرد: بعثت مردم تعبیر ساده و سطحی نیست. بعثتی اجتماعی و جهانی در حال رخ دادن است و ساحت تجلی آن حضور مردم در کارزار است. یعنی آن باری که انبیاء بهدوش میکشیدند اکنون جماعتی از مردم بهدوش گرفتهاند. همچنین در اولین پیام امام خامنهای، ایشان پس از اشاره به آیه نسخ، به انتخاب رهبری خودشان اشاره نمیکنند و مردم را رهبر و هدایتگر پس از شهادت رهبر شهید معرفی میکنند.
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) گفت: به نظر میرسد نخبگان اجتماعی و حوزوی که خود را مدیر، یا راهبر خرد اجتماعی میدانند باید همان طور که رهبر انقلاب خود را در امتداد راهبری مردم میبیند، خویش را در ادامه حرکت مردم ببینند و به این درک برسند که مردم پیشرو هستند و ما هم باید با ایشان حرکت کنیم. کاری که باید انجام بدهیم، انعکاس این حرکت است. شعوری در میان مردم شکل گرفته که در بین نخبگان وجود ندارد.
وی ثمرهی همراهی و بازتاب رسانهها با انقلاب مردمی را تحولاتی در رسانه، علوماجتماعی، علوم انسانی و حتی تحول در حوزه فقه و علوم حوزوی برشمرد و افزود: درحالیکه مردم با شتاب زیاد بهسمت جلو پیش میروند، رسانه و نخبگان، کمی آهستهتر و کندتر حرکت میکنند. نظم جهانی در حال تغییر است و باید نظم علمی هم تغییر کند، اگرچه تحولاتی وجود دارد؛ اما یا شکوفا نشده و یا شکوفایی آن دیده نشده است.
دکتر غمامی با ابراز امیدواری نسبت به توانایی مردم در صدور مفاهیم انقلاب اسلامی و گسترش این مفاهیم در فرهنگ مقاومت گفت: مردم جهان، به مردم ما نگاه میکنند که چطور تحولات را رقم میزنند و خودشان رهبران تحولات اجتماعی هستند.
خبرنگار: زهرا شعبانزاده
انتهای پیام/