به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، پنجاه و نهمین نشست سالانه بانک توسعه آسیایی (ADB) پس از چهار روز بحث و تبادل نظر فشرده و مستمر با محوریت موضوعات کلیدی از جمله اتصال و یکپارچگی شبکههای انرژی، تامین مالی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و همچنین تقویت تابآوری اقتصادی در سراسر منطقه آسیا و اقیانوسیه، در شهر تاریخی سمرقند در جمهوری ازبکستان به کار خود پایان داد.
این گردهمایی مهم و بینالمللی در شرایطی میزبان مقامات ارشد دولتی، نمایندگان نهادهای توسعهای، اقتصاددانان برجسته و فعالان بخش خصوصی بود که بیثباتیهای ژئوپلیتیک و عدم قطعیتهای اقتصادی در سطح جهانی به شدت رو به افزایش است.
برگزاری این اجلاس، دومین میزبانی ازبکستان از نشست سالانه بانک توسعه آسیایی به شمار میرود؛ پیش از این، تاشکند پایتخت این کشور در سال 2010 میلادی میزبان چهل و سومین دوره از این رویداد مهم اقتصادی بود.
رونمایی از ابرپروژه 70 میلیارد دلاری؛ خیز آسیا برای یکپارچگی
یکی از مهمترین و محوریترین دستاوردها و اعلامیههای این نشست، رونمایی از یک برنامه جامع و کلان زیرساختی در سطح منطقهای با ارزش تقریبی 70 میلیارد دلار بود. هدف اصلی از طراحی و اجرای این برنامه جاهطلبانه، تسریع و تسهیل روند اتصال و یکپارچگی شبکههای انرژی و همچنین توسعه زیرساختهای ارتباطی و دیجیتال در سراسر قاره آسیا و منطقه اقیانوسیه عنوان شده است.
این طرح استراتژیک بر پایه دو ستون و محور اصلی بنا شده است: نخست، «ابتکار شبکه برق سراسری آسیا» با بودجهای بالغ بر 50 میلیارد دلار که تمرکز اصلی آن بر توسعه و ادغام سیستمهای برق فرامرزی است؛ و دوم، یک بخش 20 میلیارد دلاری که به طور ویژه به اتصال و توسعه زیرساختهای دیجیتال اختصاص یافته و هدف آن تقویت پهنای باند و شبکههای انتقال داده در سراسر این منطقه پهناور است.
برنامهریزان و طراحان این پروژهها امیدوارند که اجرای همزمان این دو طرح کلان، نه تنها منجر به کاهش چشمگیر هزینههای تامین انرژی شود، بلکه قابلیت اطمینان سیستمها را ارتقا داده و زمینه را برای تعمیق هرچه بیشتر همگرایی و یکپارچگی اقتصادی منطقهای فراهم سازد.
شبکه برق سراسری آسیا و توسعه انرژیهای پاک
«ماساتو کاندا»، رئیس بانک توسعه آسیایی، در جریان سخنرانی خود در جمع هیئتهای شرکتکننده، با اشاره به اهمیت راهبردی این طرحها خاطرنشان کرد که ابتکار شبکه برق سراسری آسیا (PAGI) به دنبال حمایت و پشتیبانی از ایجاد سیستمهای زیرساختی به هم پیوستهتر و به شدت تابآورتر است.
وی در این باره اظهار داشت: «برای بقا و همچنین رشد و شکوفایی در این عصر جدید، ما چارهای نداریم جز اینکه سیستمهایی عمیقاً متصل و تابآور بنا کنیم.»
کاندا در ادامه افزود که تقویت شبکههای منطقهای توزیع برق و توسعه شبکههای دیجیتال میتواند به کشورهای منطقه کمک شایانی کند تا ضمن مدیریت تقاضای روزافزون انرژی، روند گذار و انتقال به سوی منابع انرژی پاکتر را با شتاب بیشتری طی کنند.
این ابتکار عمل بلندپروازانه در تلاش است تا ظرفیتی در حدود 20 گیگاوات از انرژیهای تجدیدپذیر را در شبکههای منطقهای ادغام کرده و زیرساختهای انتقال و توزیع برق را به گونهای توسعه دهد که دسترسی به نیروی برق برای جمعیتی بالغ بر 200 میلیون نفر در این مناطق گسترش یابد.
مقامات ارشد بانک توسعه آسیایی در حاشیه این نشست تاکید کردند که این نهاد مالی قصد دارد با استفاده از جایگاه خود به عنوان یک هماهنگکننده منطقهای، دولتها، نهادهای تنظیمگر و سرمایهگذاران بخش خصوصی را گرد هم آورد تا بر موانعی که غالباً موجب تاخیر در اجرای پروژههای زیرساختی میشوند، غلبه کنند.
در همین راستا، این بانک به الگوهای موفقی همچون پروژه اتصال شبکه برق هند و بنگلادش و پروژه نیروی بادی مونسون در لائوس اشاره کرد که با حمایت مکانیسمهای مالی ترکیبی به سرانجام رسیدهاند.
نگرانیهای اقلیمی، امنیت غذایی و سایه جنگ بر زنجیره تامین
موضوعات مرتبط با تامین مالی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و حفظ محیط زیست نیز از جمله مباحث پررنگ در نشستهای سمرقند بود. در تاریخ 5 می، بانک توسعه آسیایی اعلام کرد که دولت آلمان با تخصیص 5.5 میلیون یورو (معادل 6.5 میلیون دلار) کمک مالی بلاعوض، به «مرکز تامین مالی راهحلهای طبیعتمحور» در این نهاد پیوسته است. قرار است بخشی از این منابع مالی، به پروژههای احیا و بازسازی حوضههای آبریز در جمهوری ازبکستان اختصاص یابد.
علاوه بر این، رایزنیهای انجام شده در این اجلاس بازتابدهنده نگرانیهای فزاینده جهانی پیرامون امنیت غذایی و آسیبپذیری زنجیرههای تامین بود؛ بحرانی که به طور مستقیم با جنگ جاری در ایران مرتبط است.
«چینگ فنگ ژانگ»، مدیر ارشد دفتر بخش کشاورزی و توسعه روستایی در بانک توسعه آسیایی، با صدور هشداری جدی تصریح کرد که اختلالات به وجود آمده در حوالی تنگه هرمز، موجب افزایش سرسامآور هزینهها از قیمت انرژی تا حق بیمهها و هزینه حملونقل کالا و کودهای شیمیایی شده است؛ شرایطی که فشار مضاعفی بر سیستمهای امنیت غذایی در آسیا و اقیانوسیه، از جمله آسیای مرکزی، وارد کرده است.
وی در تحلیل خود افزود که برخلاف شوک ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین که مستقیماً صادرات غلات را مختل کرد، بحران فعلی در درجه اول از طریق افزایش شدید هزینههای عملیاتی و حملونقل، بخش کشاورزی را تحت تاثیر قرار داده است.
شایان ذکر است که تنگه هرمز مسیر ترانزیت تقریباً یکچهارم از تجارت جهانی نفت دریایی و حدود یکسوم از صادرات جهانی کودهای شیمیایی است و به گفته ژانگ، هزینههای رو به افزایش از هماکنون تصمیمات کشاورزان منطقه را تحتالشعاع قرار داده است.
نقشآفرینی ازبکستان و چشمانداز آینده همکاریها
«شوکت میرضیایف»، رئیسجمهور ازبکستان نیز به عنوان میزبان اجلاس، با ارائه آمار و ارقامی به تشریح موفقیتهای اقتصادی کشورش پرداخت.
وی مدعی شد که از زمان روی کار آمدنش در سال 2016 میلادی، این کشور موفق به جذب 150 میلیارد دلار سرمایهگذاری خارجی شده، حجم صادرات خود را سه برابر کرده و حجم اقتصاد ملی را از 50 میلیارد دلار به 147 میلیارد دلار ارتقا داده است.
هرچند برخی از این ادعاهای آماری با مبالغه همراه بود – به عنوان مثال آخرین باری که تولید ناخالص داخلی ازبکستان 50 میلیارد دلار بود به سال 2010 بازمیگردد – اما میرضیایف در خصوص جهتگیری مثبت کشورش محق بود.
وی تاکید کرد که ازبکستان در پی آن است تا سال 2030 حجم اقتصاد خود را به بیش از 240 میلیارد دلار رسانده و با ریشهکنی کامل فقر، به سوی رشدی مبتنی بر نوآوری حرکت کند.
بانک توسعه آسیایی اکنون به یکی از بزرگترین شرکای توسعهای ازبکستان تبدیل شده و سبد مشترک پروژههای آنها به مرز 16 میلیارد دلار نزدیک شده است. جدیدترین مورد از این همکاریها، پروژه احداث نیروگاه بادی 300 مگاواتی «باش 2» در استان بخارا است. بانک توسعه آسیایی یک بسته تامین مالی 116 میلیون دلاری را با شرکت «آکوا پاور» امضا کرده است تا ساخت 39 توربین بادی و اتصال آنها به شبکه ملی را تضمین نماید.
در پایان نشست اعلام شد که شصتمین نشست سالانه بانک توسعه آسیایی، همزمان با شصتمین سالگرد تاسیس این نهاد، از 2 تا 5 ماه می سال 2027 در شهر ناگویای ژاپن برگزار خواهد شد.
انتهای پیام/