به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، شبهای متوالی است که مردم کشورمان با پرچمهایی در دست، در خیابانها حضور دارند و در برابر تجاوز و تهدید ایستادهاند. این مدت بازخوانی دعاهای اهل بیت(ع) معنایی تازه پیدا میکند. دکتر محمدحسن رجبی، کارشناس فرهنگی، ضمن بررسی فرازی مهم از دعای بیستوهفتم صحیفه سجادیه، به تطبیق آموزههای امام زینالعابدین (ع) با ایستادگی و مقاومت مردم کشورمان در این روزها و شبها پرداخته است:
اتحاد ملت، بزرگترین قدرت در برابر دشمن است
دعای بیستوهفتم صحیفه سجادیه، دعایی است که امام سجاد(ع) برای مرزداران و مدافعان جامعه اسلامی خواندهاند؛ دعایی که برای همه زمانها و همه ملتهایی است که زیر فشار دشمنان میایستند و تسلیم نمیشوند.
امام سجاد(ع) در بخشی از این دعا عرضه میدارند: «اللَّهُمَّ اشْغَلِ الْمُشْرِکینَ بِالْمُشْرِکینَ عَنْ تَنَاوُلِ أَطْرَافِ الْمُسْلِمِینَ، وَ خُذْهُمْ بِالنَّقْصِ عَنْ تَنَقُّصِهِمْ، وَ ثَبِّطْهُمْ بِالْفُرْقَةِ عَنِ الاحْتِشَادِ عَلَیهِمْ؛ خدایا مشرکان را به مشرکان گرفتار ساز تا از دستیابی بر سرزمینهای مسلمانان بازمانند و آنان را با کاستن عددشان از کاستن مسلمین بازدار، و رشته اتحادشان را بگسل تا از همدستی بر علیه مسلمانان بازمانند.»
این دعا ترسیم یک منطق سیاسی، اجتماعی و ایمانی است. امام سجاد(ع) از خدا میخواهند که دشمنانِ متجاوز، گرفتار اختلافات و ضعفهای درونی خود شوند تا نتوانند به سرزمین مسلمانان آسیب بزنند. این نگاه، همان حقیقتی است که قرآن کریم بارها به آن اشاره کرده است؛ اینکه ظلم و تجاوز، هرچند ممکن است مدتی قدرتنمایی کند، اما در نهایت از درون دچار فرسایش و سقوط میشود.
قرآن کریم میفرماید: «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» جامعه مؤمن، اگر ایمان و استقامت خود را حفظ کند، در نهایت شکستناپذیر خواهد بود. امروز هم حضور مردم در صحنه، نشانهای از همین روحیه قرآنی است که اجازه نمیدهد ملت در برابر تهدید، تحقیر یا فشار تسلیم شود.
نکته مهم در دعای امام سجاد(ع) این است که امنیت جامعه اسلامی فقط با سلاح حفظ نمیشود؛ بلکه با وحدت، بصیرت و حضور مردم حفظ میشود. امام(ع) از خدا میخواهند دشمنان دچار تفرقه شوند: «وَ ثَبِّطْهُمْ بِالْفُرْقَةِ عَنِ الاحْتِشَادِ عَلَیهِمْ؛ رشته اتحادشان را بگسل تا از همدستی بر علیه مسلمانان بازمانند.»
چرا؟ چون اتحاد ملتها، بزرگترین قدرت در برابر تجاوز است. تجربه تاریخ نشان داده هر جا مردم کنار یکدیگر ایستادهاند، دشمن حتی اگر از نظر نظامی قدرتمند بوده، نتوانسته اراده خود را تحمیل کند.
دفاع از وطن، یک وظیفه اخلاقی و ایمانی است
در فرهنگ اسلامی، دفاع از سرزمین و مردم، فقط یک مسئله جغرافیایی یا سیاسی نیست، بلکه یک وظیفه اخلاقی و ایمانی است. قرآن کریم درباره کسانی که از خانه و سرزمین خود دفاع میکنند، میفرماید: «أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا؛ به کسانی که مورد جنگ و هجوم قرار می گیرند، چون به آنان ستم شده اذن جنگ داده شده.» یعنی به کسانی که مورد ظلم و تجاوز قرار گرفتهاند، اجازه دفاع داده شده است.
بنابراین وقتی مردمی برای حفظ امنیت، استقلال و عزت کشورشان در صحنه حاضر میشوند، این حضور فقط یک حرکت، ریشه در یک منطق عمیق قرآنی دارد.
امروز بسیاری از مردم، با وجود فشارهای اقتصادی، مشکلات معیشتی و خستگیهای اجتماعی، همچنان پای پرچم کشورشان ایستادهاند. این مسئله را نباید ساده دید. در جهانی که رسانههای بزرگ تلاش میکنند ملتها را نسبت به هویت و سرنوشت خود بیتفاوت کنند، حضور مردم در میدان، نشانه زنده بودن سرمایه اجتماعی و احساس مسئولیت ملی است.
یکی از مهمترین درسهای صحیفه سجادیه این است که جامعه اسلامی نباید در برابر جنگ روانی دشمن دچار ترس و فروپاشی شود. دشمن همیشه تلاش میکند مردم را ناامید، پراکنده و نسبت به آینده بدبین کند، اما دعاهای امام سجاد(ع) به ما یاد میدهد که مؤمن واقعی، حتی در سختترین شرایط هم امید و آرامش خود را حفظ میکند.
قرآن کریم درباره مؤمنان حقیقی میفرماید: «الَّذِینَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِیمَانًا» یعنی وقتی دشمنان مردم را میترساندند، ایمانشان بیشتر میشد. این همان حقیقتی است که امروز در ایستادگی مردم ما دیده میشود. مردمی که با وجود تهدیدها، همچنان پرچم کشورشان را بالا نگه داشتهاند و نشان دادهاند که امنیت و عزت ملی، با ترس و عقبنشینی به دست نمیآید.
ملتهایی که مقاومت میکنند، زنده میمانند
یکی از پیامهای مهم دعای امام سجاد (ع) این است که جامعه اسلامی باید هوشیار، مقاوم و متحد باقی بماند. دشمنی که به سرزمین یک ملت چشم طمع دارد، پیش از حمله نظامی، روحیه آن ملت را هدف قرار میدهد. اگر ملتی اعتماد به نفس، وحدت و امید خود را از دست بدهد، حتی بدون جنگ نیز آسیب خواهد دید.
در مقابل، ملتهایی که در سختیها کنار یکدیگر میایستند، آینده خود را حفظ میکنند. تاریخ اسلام پر از نمونههایی است که در آن، مؤمنانِ اندک اما مقاوم، بر قدرتهای بزرگ پیروز شدند.
قرآن کریم میفرماید: «كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ» پیروزی در منطق قرآن، فقط به تجهیزات وابسته نیست، بلکه به ایمان، اراده و استقامت ملتها وابسته است.
امروز آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، حفظ همبستگی ملی و آرامش اجتماعی است. ممکن است مردم در مسائل مختلف، سلیقهها و دیدگاههای متفاوتی داشته باشند، اما هنگامی که اصلِ امنیت و تمامیت کشور در میان است، همه در یک نقطه مشترک میایستند: دفاع از ایران و حفظ عزت مردم.
دعای امام سجاد(ع) به ما یادآوری میکند که جامعه مؤمن، جامعهای منفعل و منزوی نیست؛ بلکه جامعهای بیدار، مسئول و مقاوم است. مردمی که شبها با پرچم کشورشان در خیابانها حاضر میشوند، پیام ایستادگی، هویت و وفاداری به سرزمین و مردم خود را به نمایش میگذارند.
انتهای پیام/