به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجتالاسلام دکتر احمد رهدار، عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، در برنامه گفتوگو محور «بعثت جمهور»، که به همت مرکز مطالعات راهبردی خبرگزاری تسنیم، در قم برگزار شد، درباره مفهوم بعثت مردم گفت: پیش از تفسیر امام خمینی در سال 58 مبنی بر اینکه مردم ایران از هم اینک در قامت امام مستضعفان جهان ایفای نقش خواهند کرد، واژه امام در ذهنیت تاریخی شیعه، معطوف به کنشگری فردی معصوم بود و ما ادراکی از امامت امت (نه فرد) نداشتیم.
وی افزود: با چنین پیشینهای سال 1404، مفهوم بعثت مردم توسط امام شهید انقلاب مطرح شد اما این بار با توجه به اینکه کمی بعد از طرح این مفهوم، ایشان را از دست دادیم و در مقطعی بدون امام ماندیم، مفهوم بعثت مردم برای ما پررنگتر جلوه کرد و معنا شد؛ البته جنس جنگی هم که اتفاق افتاد، شاید مقتضی این نوع برانگیختگی مردم را داشت و مجموعهای از عوامل، مردم را خودآگاه کرده و سریعتر راه میبرد؛ روندی که در آن مردمی که ثبوتا امام نبودند؛ اثباتا امام شدند و خودشان به ملزومات و الزامات این بعثت فکر میکنند.
لزوم فهم بعثت مردم درون کلاننظریه سیاسی مردمسالاری دینی
رئیس مؤسسه فتوح اندیشه درباره رسالت عینی بعثت مردم و گستره این رسالت تصریحکرد: قرآن میفرماید اجرای مهمترین شعار انبیا و آورده و ارمغان نظری آنان یعنی قسط و عدالت، بهدست مردم است؛ تبلیغ و تبیین با نبی و اجرا با مردم است. بنابراین این ادراک دینی و ایمانی در مردم بهصورت کلی بوده است. در اندیشه سیاسی جمهوری اسلامی نیز مهمترین نظریه سیاسی که ناظر به اداره جامعه اسلامی تولید شد، نظریه مردمسالاری دینی بود؛ از این رو مبعوث شدن کنونی مردم را باید درون این کلاننظریه سیاسی مردمسالاری دینی نیز فهم کرد.
بعثت یا جشن سوژگی
حجتالاسلام رهدار با اشاره به اینکه پیش از این هم سابقه حضور میلیونی مردم در خیابان وجود داشته و فقط هم به ایران محدود نبوده است، ابراز کرد: تفاوت الگوی کنونی خیابان آمدن مردم با سایر حضورهای خیابانی داخلی و خارجی، این است که مردم قبلاً سوژه نبودند یعنی بهعنوان مثال در راهپیماییها از زمان و مکان تا برنامههای راهپیمایی، همه توسط شورای هماهنگی تبلیغات اعلام و اجرا میشد و مردم صرفاً لبیک میگفتند و شرکت میکردند؛ سوژگی و فعالیت مردم کم بود ولی حالا همهچیز دست مردم است و خودشان صحنهگردانی میکنند. شاید بتوان عنوان جشن سوژگی را برای فرآیند این برانگیختگی عمومی به کار برد.
حضور مردم در خیابان هم قدرت نرم تولید میکند هم تربیت نسل جدید
وی خاطرنشان کرد: این حضور مردم در خیابان دارد قدرت نرم تولید میکند و مانع این شدهاست که ترامپ بتواند مشروعیت بین المللی حمله مجدد به ایران را بگیرد؛ همچنین قدرت روحی برای نیروهای نظامی و تعیین حدود و ثغور کنش سیاسی مختار کارگزاران سیاسی را بههمراه دارد. از طرفی برای خود مردم هم آثار ایجابی بسیاری دارد؛ اگر در خیابان نبودند و ما میخواستیم با رویکردهایی مثل جهاد تبیین و جلسات مرسوم، نسل جدید را سرخط گفتمان مقاومت بیاوریم، به این زودی و در این وسعت آیا ممکن میشد؟ پذیرش داشتند؟ چقدر زمان میبرد؟ ولی حالا دارد نسلی در نسبت با گفتمان مقاومت ساخته میشود.
عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با تأکید بر اینکه این حضور، مردم را نه فقط بازیگر که راهبر صحنه قرار داده است، افزود: تا پیش از این، برخلاف فلسطین، دفاع مقدس در حاشیه زندگی ما بود و هر وقت جنگ شد، مردم مشارکت میکردند اما این روزها با استمرار حضور خیابانی، شاهد هستیم که مقاومت در زندگی مردم ایران هم جای خود را پیدا کرده است؛ گویی زمانهای پرت زندگیمان تنظیم و خرج یک زیست مقاومتی شدهاست.
نگرانی مردم از مذاکرات بهعلت سابقه بد در دولت یازدهم است
حجتالاسلام رهدار درباره آتشبس و مذاکره در جنگ رمضان و شبهات مطرح شده پیرامون آن گفت: اینکه مذاکره همیشه غلط یا خیانت است، تصور غلطی است. در جلسات علمی همه متوجه هستند که ماهیت جنگ، هیبریدی یعنی ترکیبی از سلاحهای نظامی، فضای سایبر، رسانه، اقتصاد، دیپلماسی، پدافند غیرعامل و... است اما متأسفانه باتوجه به اینکه در سطح عمومی، مردم ساحت سخت جنگ را زودتر درک میکنند، این روزها جریانهایی دارند بر این ادراک مردم صحه میگذارند که واقعاً جنگ یعنی فقط موشک و برخورد نظامی و اگر اینها تعطیل شد، پس ما دیگر اهل جنگ و مقاومت نیستیم.
وی شوکه شدن مردم از مذاکره میان جنگ رمضان را ناشی از مصداق تاریخی دیپلماسی و مذاکره در دهه گذشته (خصوصاً دوره روحانی) دانست که میدان جنگ مذاکره را به میدان خیانت و وادادگی تبدیل کردند و یادآور شد: مردم به حدی فهمیده هستند که وقتی برایشان تبیین شود که دیپلماسی، خودش نوعی میدان جنگ است، درک میکنند؛ این نگرانی برآمده از یک مصداق تاریخی را نباید با آن نگاه جامعی که مردم ما در اثر فهم از هیبریدی بودن جنگ پیدا میکنند، خلط کرد.
استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه هم مذاکره و هم حضور مردم در خیابان، از جنس موشک است، اظهار کرد: واضح است که تا همیشه نمیشود مواجهه نظامی داشت؛ حتی اگر فرضا آنقدر موشک بزنیم که اسرائیل، خاکستر و موشکها تمام شود، باز هم مذاکره برای جمعبندی سیاسی و تثبیت لازم است. مذاکره با رعایت تمام خطوط قرمزی که امام شهید و رهبر معظم انقلاب بهعنوان محکمات سیاست خارجی طراحی کردهاند، ایرادی ندارد.
.
مطالبات مردمی خوب است ولی تا وقتی که به دوگانگی تفسیر نشود
وی با اشاره به اینکه دولت کارگزار جنگ نباید تضعیف شود، از تخریب تیم مذاکرهکننده بهویژه رئیس مجلس ابراز تأسف و اظهار کرد: تخریبکنندگان دقت ندارند که اکنون در دولت اصلاحات با آن پرونده تاریخیاش، دنبال یاران انقلابی هستیم؛ حتی اگر نقد هم داشته باشیم با کدام عقل سیاسی به امثال قالیباف تیر میزنیم؛ بهعنوان کسی که اگر او را روی ترازوی جنگ بگذاریم، خیلی بیش از امثال ما در جنگ، هم تخصص دارد، هم دلسوز است و هم هزینه داده است.
عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) خاطرنشان کرد: در حکمرانی این پیش فرض که مردم داغ دارند ولی مسئولان ندارند، دوگانه خطرناکی است. مطابق روایات، جنگ بهترین فرصت برای رشد دادن مردم است؛ پازل جنگ، پازل بهشدت پیچیدهای است؛ البته صداهای متکثر مردم خوب است و برگ برنده و امتیاز آمدنشان به خیابان نیز همین تکثر است ولی حواسمان باشد حتی از مطالبات مردم، دوگانگی مردم و حکومت را درنیاوریم!
حجتالاسلام رهدار با بیان اینکه مطالبات مردم در این شرایط میتواند پشتیبانی و مشاوره دادن به حاکمیت معنا شود یا توسط مذاکرهکنندگان بهعنوان سندی مقابل دشمن مورد استفاده قرار گیرد، افزود: مردمی که حالا الهامبخش دیگران هستند و میلیونها انسان در جهان دارند به صداها و عملکرد و ثباتشان نگاه میکنند و یاد میگیرند، باید در سطح بالاتر و دقیقتری عمل کنند. در لایه ایجابی جنگ باید بهجای تمرکز روی فسق ثابت شده عدهای معدود، روی فیه قلیله پیشبرنده جنگ تمرکز کرد.
وی در پاسخ این پرسش که این بیم و احتیاط در مطالبات مردمی چگونه باید باشد که بهجای ایجاد بصیرت و قوت دادن، موجب اختلال نشود، یادآور شد: جهتگیری کلان دولت بهدلیل ویژگیهای شخص رئیسجمهور، خطرناک نیست و چنانکه امام شهید فرمودند، در فتنه دیماه 1404 کنار مردم بودند و برای مردم کار کردند. اگر اصل وحدت، مفروض باشد، دیگر انتقاد از جنس دستگیری، مشاوره، کمک و دلسوزی خواهد بود نه مچگیری.
بهجای اتلاف وقت برای برخورد، پیشرفت کنیم
رئیس مؤسسه فتوح اندیشه تأکید کرد: بهجای برخورد سلبی و هزینه کردن برای نشاندن افراد مزاحم بر جای خود، بهتر است در حرکتی ایجابی، ظرفیتی درست کنیم که یکدفعه پنج برابر جلوتر از موقعیت کنونی برویم؛ در این صورت با توجه به اینکه کارشکنی، متناسب با منزلت ما در موقعیت قبلی است، هرچقدر هم ادامه یابد، حاصلی نخواهد داشت چون ما دیگر در آن موقعیت نیستیم و از آن رد شدهایم. در تاریخ انقلاب اسلامی هم میبینیم اینطور نبود که امام خمینی بعد از پیروزی انقلاب، یکی یکی بنشیند با مارکسیستها و مخالفان دهان به دهان کند بلکه آنقدر شتابان افقهای انقلاب را پیش برد که اصلاً نقدهای آنها به پر هم انقلاب نمیخورد.
حجتالاسلام رهدار گفت: باید بدانیم که هیچچیز جز شهادت ایشان مردم را اینگونه مبعوث نمیکرد؛ چنانکه واقعه کربلا هم افق انسانیت و راه شیعه را باز کرد بنابراین پیشنهاد بنده توسعه نگاه ایجابی است یعنی بهجای اینکه حد کنش مردم را در حد بحث و مشاجره با برخی سیاسیون، پایین بیاوریم، میشود آن را تا لایه ایجابی ظهور موعود، ارتقا داد یعنی مردمی که الهامبخش سایر ملتها شدهاند، بدانند اگر روی اینگونه اختلافات تمرکز کنند، از چه افقی باز میمانند؟
وی افزود: در این شرایط باید برای فعال کردن حداکثری همه ظرفیتهای از جنس وحدت، انسجام، امید، قدرت نرم، افقهای کلان رو به جلو، همراهی با ملتهای دنیا و امامت آنها و.... تلاش و تمرکز کرد. در عین حال، بخشی از ظرفیتمان آن هم نه جلوی رسانه عمومی، بلکه با مکانیزمی عاقلانه به کارشکنان خائن اختصاص یابد؛ بهعنوان مثال بدنهای از مردم یا نهادها (مانند سیستم امنیتی) کارشکنان خائن را کنترل کنند و از آن طرف کف خیابان و رسانه عمومی ما بهصورت یکصدا سمفونی مقاومت، نشاط، امید و همدلی تولید کند.
مردم همراه مسئولان مردمی هستند
استاد حوزه و دانشگاه به مسئولان توصیه کرد: بدانید مادامی که با مردم باشید، خدا به کارتان برکت میدهد و نقصها را جبران میفرماید؛ آقای ما حتی نحوه شهادتش را هم در اتاق کار انتخاب کرد چون میدانست اگر در مخفیگاه یا پناهگاه شهید شود، مسئولان هم به پناهگاه خواهند رفت؛ این عملکرد مردمی، از علل مؤثر در بعثت مردم بود؛ مردم باید ببینند که مسئولان مثل خودشان پای کار هستند و بها میدهند، وگرنه فهمشان در همراهی با مسئولان بسیار بالا است.
خبرنگار: زهرا شریعتی
انتهای پیام/