به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، وزارت امور خارجه جمهوری ارمنستان اعلام کرد که این کشور و آمریکا توافقنامه مربوط به پروژه «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» موسوم به TRIPP را به طور رسمی امضا کردهاند.
این وزارتخانه با انتشار ویدئویی رسمی، فرآیند امضای این سند راهبردی توسط آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان را به تصویر کشید.
میرزویان در این مراسم با اشاره به نهایی شدن این معاهده مهم بینالمللی اظهار داشت: «وزیر امور خارجه آمریکا، مارکو روبیو، پیش از این امضای خود را پای این توافقنامه گذاشته و سند مذکور به ارمنستان ارسال شده بود؛ اکنون من نیز به عنوان نماینده طرف ارمنی، امضای خود را بر این سند قرار دادم. با این اقدام، فرآیند امضای از راه دور و مکاتبهای این معاهده راهبردی به پایان رسیده و توافقنامه برای فرستادن به پارلمان و تصویب نهایی آماده است.»
سرمایهگذاری راهبردی آمریکا در زیرساختهای کلیدی ارمنستان
همزمان با این رویداد دیپلماتیک، سفارت آمریکا در ایروان نیز با انتشار بیانیهای رسمی اعلام کرد که هیئت مدیره شرکت تامین مالی توسعه بینالمللی آمریکا (DFC) با مجموعهای از سرمایهگذاریهای راهبردی جدید در قفقاز جنوبی موافقت کرده است. این تصمیم کلان اقتصادی شامل تخصیص بودجه و تاسیس شرکت توسعه پروژه «مسیر ترامپ» (TRIPP) در خاک ارمنستان میشود.
بر اساس بیانیه رسمی این نهاد مالی و حاکمیتی آمریکا، شرکت تازه تاسیس مذکور وظیفه دارد تا حمایتهای مالی و فنی لازم را از اجرای پروژههای زیرساختی حیاتی ارمنستان به عمل آورد.
این پروژهها شامل توسعه شبکههای راهآهن، خطوط مواصلاتی جادهای، خطوط لوله انتقال انرژی، شبکههای فیبر نوری و دیگر زیرساختهای مواصلاتی مدرن است تا بستر لازم برای تحقق اهداف ژئواکونومیک آمریکا فراهم شود.
ریشههای دیپلماتیک پروژه «مسیر ترامپ» و واگذاری مرزها به اپراتورهای خارجی
لازم به ذکر است که توافقنامه چارچوب همکاریهای راهبردی میان ارمنستان و آمریکا درباره پروژه «مسیر ترامپ»، در تاریخ 26 مه سال جاری (2026) در جریان سفر کوتاه و یکساعته مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا به ایروان، توسط وی و همتای ارمنیاش، آرارات میرزویان، در فرودگاه بینالمللی زوارتنوتس پیشنویس و پاراف شده بود.
بر اساس مفاد مندرج در این سند مشترک، مقرر شده که ارمنستان برای ارائه خدمات حضوری به مشتریان، مسافران و مدیریت لجستیک در ایستگاههای بازرسی مرزی «مسیر ترامپ»، از خدمات خصوصی بینالمللی بهرهبگیرد.
وزیر امور خارجه ارمنستان نیز در حاشیه این نشستها صراحتاً تکذیب نکرده بود که مدیریت امور حضوری، کنترل ترددها و تعاملات در این شاهراه ارتباطی میتواند به یک اپراتور از کشور ثالث (ارائهدهنده خدمات بینالمللی) واگذار شود.
این اپراتورهای خارجی مسئولیت جمعآوری اسناد برای بررسیهای امنیتی و گمرکی و همچنین دریافت هزینههای ترانزیتی را عهدهدار خواهند بود که این موضوع نشاندهنده عمق نفوذ نهادی آمریکا در ساختار حاکمیتی ارمنستان است.
دگرگونی در موازنه ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی و چرخش ارمنستان به غرب
امضای نهایی این توافقنامه در شرایطی صورت میگیرد که منطقه قفقاز جنوبی در آستانه یک تحول ژئوپلیتیک بنیادین و بیسابقه قرار دارد.
ارمنستان در آستانه انتخابات پارلمانی سرنوشتساز 7 ژوئن، گامهای نهایی خود را برای خروج کامل از حوزه نفوذ سنتی مسکو و همگرایی همهجانبه با واشنگتن و بروکسل برمیدارد.
تحلیلگران منطقهای بر این باورند که پروژه TRIPP یا همان «مسیر ترامپ»، صرفاً یک پروژه لجستیکی یا ترانزیتی ساده نیست، بلکه ابزار اصلی کاخ سفید برای تحکیم پایگاههای سیاسی، امنیتی و اقتصادی خود در قفقاز جنوبی و به حاشیهراندن روسیه و ایران در معادلات راهبردی منطقه به شمار میرود.
تنشهای اخیر میان ایروان و مسکو که با محدودیتهای اقتصادی کرملین بر صادرات ارمنستان تشدید شده، سرعت این چرخش تاریخی را دوچندان کرده است.
رقابت قدرتهای بزرگ بر سر راههای مواصلاتی اوراسیا
پروژه «مسیر ترامپ» به عنوان یک جایگزین یا مکمل برای «کریدور میانی» مطرح شده که هدف آن اتصال مدیترانه به آسیای مرکزی از طریق زنگهزور و دریای خزر است.
آمریکا با ورود مستقیم به بخش زیرساختی ارمنستان و تامین مالی شبکههای فیبر نوری و خطوط مواصلاتی، در تلاش است تا مسیرهای ترانزیتی اوراسیا را به نفع منافع راهبردی خود بازتعریف کند.
این امر به معنای ورود رسمی آمریکا به مدیریت مرزها و سیستمهای گمرکی منطقه از طریق واگذاری مدیریت ایستگاههای مرزی به اپراتورهای کشور ثالث است؛ موضوعی که دغدغههای حاکمیتی و امنیتی جدی را برای کشورهای همسایه از جمله ایران به همراه دارد اما دولت پاشینیان آن را به عنوان بهای همگرایی با غرب و حفظ بقای سیاسی خود پذیرفته است.
با تصویب نهایی این سند در پارلمان ارمنستان، حضور نهادی و اقتصادی آمریکا در مرزهای قفقاز جنوبی وارد فاز عملیاتی و حقوقی جدیدی خواهد شد که موازنه قوا را در این منطقه به شدت تحت تاثیر قرار میدهد.
انتهای پیام/