به گزارش خبرگزاری تسنیم از گناباد، نامزدی روستای تاریخی و گردشگری ریاب در رقابت انتخاب «بهترین روستای گردشگری جهان» از سوی سازمان جهانی گردشگری، صرفاً یک رویداد نمادین یا افتخاری محلی نیست؛ بلکه فرصتی ارزشمند برای معرفی ظرفیتهای کمنظیر گناباد در عرصه ملی و بینالمللی و گامی مؤثر در مسیر توسعه پایدار مبتنی بر مزیتهای فرهنگی، تاریخی و بومی شهرستان محسوب میشود.
ریاب، به عنوان یکی از کهنترین و اصیلترین سکونتگاههای تاریخی منطقه، با برخورداری از میراث معماری ارزشمند، بافت سنتی، فرهنگ غنی، آداب و رسوم اصیل و چشماندازهای طبیعی منحصر به فرد، امروز به نمادی از پیوند تاریخ، هویت و زندگی در شهرستان گناباد تبدیل شده است. قرار گرفتن نام این روستا در میان نامزدهای برترین روستاهای گردشگری جهان، بیانگر ظرفیتهای برجستهای است که سالها در دل این سرزمین نهفته بوده و اکنون فرصت معرفی آن به جامعه جهانی فراهم شده است.
بدون تردید، ثبت و کسب این عنوان جهانی میتواند آثار و پیامدهای گستردهای در حوزه اقتصاد گردشگری شهرستان به همراه داشته باشد. گردشگری امروز یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه اقتصادی در جهان به شمار میرود و گناباد نیز با تکیه بر سرمایههای تاریخی، فرهنگی و طبیعی خود میتواند از این ظرفیت به عنوان موتور محرک توسعه بهره گیرد. افزایش شناختهشدن ریاب در سطح بینالمللی، زمینه جذب گردشگران داخلی و خارجی، توسعه سرمایهگذاری در زیرساختهای گردشگری، ایجاد فرصتهای جدید اشتغال و افزایش درآمد جوامع محلی را فراهم خواهد ساخت.
از سوی دیگر، توسعه گردشگری در ریاب صرفاً محدود به ورود گردشگر نیست؛ بلکه زمینه شکلگیری و تکمیل زنجیرههای ارزش در بخشهای مختلف اقتصادی را فراهم میکند. رونق صنایع دستی، توسعه کسبوکارهای بومی، تولید و عرضه محصولات محلی، ایجاد اقامتگاههای بومگردی، گسترش خدمات گردشگری و افزایش مشارکت جامعه محلی در فعالیتهای اقتصادی، بخشی از نتایج ارزشمند این فرایند خواهد بود. تجربه جهانی نشان داده است که هرگاه گردشگری بر پایه مشارکت مردم و بهرهگیری از ظرفیتهای بومی توسعه یابد، آثار آن به شکل عادلانهتری در سطح جامعه توزیع شده و به ارتقای کیفیت زندگی ساکنان منجر میشود.
موفقیت ریاب همچنین میتواند مکمل سایر دستاوردهای گردشگری شهرستان گناباد باشد. وجود قنات جهانی قصبه به عنوان یکی از شاهکارهای مهندسی آب جهان، آثار تاریخی ارزشمند، ظرفیتهای فرهنگی و مذهبی، اقامتگاههای بومگردی فعال و طبیعت متنوع منطقه، مجموعهای از مزیتهای کمنظیر را برای شکلگیری یک مقصد گردشگری کامل و متمایز فراهم کرده است. در چنین شرایطی، معرفی جهانی ریاب میتواند حلقهای مهم در تکمیل برند گردشگری گناباد و افزایش سهم شهرستان از بازار گردشگری کشور و منطقه باشد.
نکته مهم دیگر آن است که تجربه ریاب میتواند الگویی موفق برای سایر جوامع محلی برخوردار از ظرفیتهای تاریخی و میراثی باشد. بسیاری از روستاها و مناطق شهرستان و استان دارای داشتههای ارزشمندی هستند که با برنامهریزی صحیح، مشارکت مردمی و نگاه توسعهمحور میتوانند به کانونهای جدید گردشگری تبدیل شوند. ریاب نشان میدهد که حفاظت از میراث فرهنگی و بهرهبرداری اقتصادی از آن نه تنها در تضاد با یکدیگر نیستند، بلکه میتوانند در کنار هم زمینهساز توسعه پایدار، حفظ هویت بومی و ایجاد فرصتهای جدید برای نسلهای آینده باشند.
امروز بیش از هر زمان دیگری لازم است همه متولیان، فعالان گردشگری، نخبگان، رسانهها و مردم شریف شهرستان و بخصوص مردم با همت ریاب در کنار یکدیگر برای معرفی شایسته ریاب و بهرهگیری از این فرصت ارزشمند جهانی تلاش کنند. اطمینان دارم که با همدلی و مشارکت جمعی، ریاب میتواند به یکی از درخشانترین نمادهای توسعه مبتنی بر میراث فرهنگی در کشور تبدیل شده و نام گناباد را بیش از پیش در عرصه جهانی مطرح سازد.
ریاب تنها یک روستا نیست؛ بلکه روایتی زنده از تاریخ، فرهنگ و ظرفیتهای بیپایان مردمی است که شایسته دیدهشدن در سطح جهان هستند.
اهمیت نامزدی ریاب زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم برنامه «بهترین روستاهای گردشگری جهان» یکی از معتبرترین ابتکارات سازمان ملل در حوزه توسعه گردشگری روستایی است و از زمان آغاز آن در سال 2021، صدها روستا از بیش از یک صد کشور جهان در فرآیند ارزیابی آن حضور یافتهاند. تجربه موفق روستاهای ایرانی همچون کندوان، اصفهک، کندلوس، سهیلی و شفیعآباد نیز نشان داده است که کسب این عنوان جهانی فراتر از یک افتخار نمادین، میتواند زمینهساز جهشی چشمگیر در معرفی مقصد، جذب سرمایهگذاری، افزایش ورود گردشگران، رونق صنایع دستی و تقویت اقتصاد محلی باشد.
یادداشت از ابوالفضل حکیم پور، فرماندار شهرستان گناباد