حجتالاسلام سید محمود طباطبایی، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در گفت وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با اشاره به ابعاد کمتر مورد توجه واقعه مباهله اظهارکرد: هنگامی که خداوند متعال پیامبر اکرم(ص) را به مباهله فراخواند، از ایشان نخواست با سپاه، قدرت سیاسی یا شخصیتهای بانفوذ وارد میدان شود، بلکه دستور داد نزدیکترین اعضای خانواده خود را همراه بیاورد. همین مسئله نشان میدهد که در منطق اسلام، خانواده مهمترین پشتوانه اجتماعی، فرهنگی و معنوی جامعه محسوب میشود.
وی افزود: حضور همزمان پیامبر اکرم(ص)، حضرت علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) در این واقعه، تصویری ماندگار از یک خانواده الهی را پیش روی تاریخ قرار داد؛ خانوادهای که در آن رسالت، ولایت، تربیت و معنویت در کنار یکدیگر معنا پیدا میکنند. به همین دلیل مباهله را میتوان یکی از روشنترین اسناد قرآنی درباره نقش خانواده در حفظ و انتقال ارزشهای دینی دانست.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه این رخداد فراتر از یک واقعه تاریخی است، خاطرنشان کرد: مباهله در واقع سندی قرآنی برای اثبات حقانیت اسلام به شمار میآید. اهمیت آن از این جهت است که خداوند متعال در آیه 61 سوره آلعمران به صورت مستقیم به پیامبر(ص) فرمان انجام آن را داده است. چنین جایگاهی باعث شده این واقعه به یکی از برجستهترین رخدادهای صدر اسلام تبدیل شود.
طباطبایی ادامه داد:در ماجرای گفتوگوی پیامبر(ص) با مسیحیان نجران، نخستین راهکار، استدلال و گفتوگو بود. پیامبر اسلام(ص) تلاش کرد از طریق منطق و تبیین حقیقت، زمینه تفاهم را فراهم کند و تنها زمانی که طرف مقابل حقیقت روشن را نپذیرفت، موضوع مباهله مطرح شد. این مسئله نشان میدهد که اسلام حتی در مواجهه با اختلافات عمیق اعتقادی نیز اصل را بر گفتوگو و اقناع فکری قرار میدهد.
وی با اشاره به جایگاه اهلبیت(ع) در این واقعه گفت: انتخاب تنها چهار نفر از میان همه مسلمانان برای همراهی پیامبر(ص)، پیام روشنی درباره عظمت و منزلت اهلبیت دارد. در این رخداد، امیرالمؤمنین علی(ع) در جایگاه «نفس پیامبر» معرفی میشود، حضرت زهرا(س) مصداق برجسته بانوی برگزیده جهان اسلام است و حسنین(ع) نیز به عنوان فرزندان رسول خدا شناخته میشوند. از این منظر، مباهله یکی از استوارترین مستندات قرآنی درباره جایگاه ممتاز اهلبیت(ع) در هدایت امت اسلامی است.
این استاد دانشگاه با تأکید بر پیوند مباهله و مسئله ولایت بیان کرد: یکی از مهمترین پیامهای این واقعه، تبیین مفهوم رهبری دینی در اسلام است. مباهله نشان میدهد که ولایت ادامه مسیر هدایت نبوی در جامعه است و رهبری دینی تنها به اداره امور محدود نمیشود، بلکه مسئولیت حفظ حقیقت، هدایت مردم و حضور در خط مقدم دفاع از ارزشها را نیز بر عهده دارد.
طباطبایی افزود: همانگونه که پیامبر اکرم(ص) در حساسترین شرایط، خود و نزدیکترین افراد خانوادهاش را به میدان آورد، رهبران دینی و اجتماعی نیز باید در بزنگاههای مهم در کنار مردم قرار گیرند و با رفتار و عمل خود، از آرمانهایی که به آن دعوت میکنند دفاع کنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در بخش دیگری از سخنان خود، مباهله را الگویی برای مسئولان فرهنگی و نخبگان فکری دانست و تصریح کرد: امروز جامعه بیش از هر زمان دیگری به صراحت در بیان حق، شجاعت در دفاع از ارزشها و تکیه بر استدلال نیاز دارد. پیامبر(ص) در این واقعه نشان داد که حقیقت با منطق تقویت میشود و کسانی که در مسیر فرهنگ و اندیشه فعالیت میکنند باید میان سخن و عمل خود هماهنگی ایجاد کنند.
وی با اشاره به ظرفیت وحدتآفرین روز مباهله گفت: برخلاف برخی نگاههای محدود، این واقعه میتواند به نقطهای برای همگرایی مسلمانان تبدیل شود. احترام به اهلبیت(ع)، محبت به پیامبر اکرم(ص) و دفاع از ارزشهای مشترک اسلامی، از موضوعاتی است که میتواند محور وحدت و انسجام امت اسلامی قرار گیرد.
طباطبایی همچنین با اشاره به شرایط پیچیده رسانهای جهان امروز اظهار کرد: در عصر جنگ روایتها، مباهله یک پیام مهم برای نسل جوان دارد و آن اینکه حقیقت همواره نیازمند استدلال، اخلاق و استقامت است. همانگونه که مسیحیان نجران در برابر صداقت و معنویت پیامبر(ص) و اهلبیت(ع) از ادامه چالش عقبنشینی کردند، امروز نیز پاسخ به شبهات و هجمههای فکری نه با هیاهو، بلکه با دانش، منطق و اخلاق امکانپذیر است.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در پایان تأکیدکرد: اگر پیامهای مباهله به درستی برای جامعه بهویژه نسل جوان تبیین شود، این واقعه میتواند به الگویی برای تقویت هویت دینی، تحکیم بنیان خانواده، گسترش فرهنگ گفتوگو، افزایش وحدت اسلامی و مقابله با جنگ شناختی و رسانهای تبدیل شود؛ الگویی که پس از قرنها همچنان ظرفیت راهبری جوامع اسلامی را در اختیار دارد.
انتهای پیام/282