به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد،فرش دستباف خراسان رضوی، فراتر از یک محصول اقتصادی، نمادی از هویت فرهنگی، هنر اصیل و میراث ارزشمند این سرزمین است، صنعتی که در کنار پیشینه تاریخی و هنری خود، ظرفیت قابل توجهی برای اشتغال‌زایی، توسعه صادرات، رونق گردشگری و ایجاد ارزش افزوده اقتصادی دارد. با این حال، حفظ جایگاه این هنر صنعت در شرایط متحول بازارهای داخلی و جهانی، نیازمند نگاهی نو به شیوه‌های تولید، طراحی، بازاریابی و فروش است؛ نگاهی که ضمن پاسداشت اصالت و هویت فرهنگی فرش دستباف خراسان، زمینه بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و فرصت‌های جدید کسب‌وکار را فراهم کند.
در همین راستا امید خدادادی،دبیرکمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی،صنایع،معادن وکشاورزی خراسان رضوی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد درخصوص فرش دستباف خراسان رضوی اظهارکرد: یکی از ضرورت‌های اساسی در مسیر توسعه صنعت فرش دستباف، شناخت دقیق نیازها و چالش‌های فعالان این حوزه و ایجاد ارتباط مؤثر میان تولیدکنندگان، بافندگان، طراحان، صادرکنندگان و مجموعه‌های علمی و فناور است. امروزه نوآوری زمانی می‌تواند به تحول واقعی در یک صنعت منجر شود که بر پایه مسائل و نیازهای عملی آن شکل گرفته و به راهکارهایی کاربردی و اقتصادی تبدیل شود. از این منظر، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در طراحی، تأمین مواد اولیه، مدیریت تولید، معرفی محصولات و توسعه بازار می‌تواند به افزایش رقابت‌پذیری فرش دستباف خراسان رضوی کمک کند.
وی افزود: در این میان، حضور دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های فناور در کنار فعالان سنتی فرش دستباف، فرصتی ارزشمند برای پیوند دانش روز با تجربه چندین‌ساله هنرمندان و تولیدکنندگان فراهم می‌کند ، شناخت سلیقه مصرف‌کنندگان، توسعه طرح‌های متناسب با بازارهای هدف، بهبود کیفیت مواد اولیه، ارتقای روش‌های رنگرزی، طراحی دیجیتال و استفاده از ابزارهای نوین بازاریابی، از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند با همکاری صنعت و دانشگاه توسعه یابد.
خدادادی بیان کرد: البته باید توجه داشت که نوآوری صرفاً به معنای استفاده از فناوری‌های جدید نیست، بلکه هر اقدام مؤثری که به بهبود کیفیت،کاهش هزینه‌های غیرضروری، افزایش بهره‌وری و توسعه بازار منجر شود، می‌تواند بخشی از فرآیند تحول این صنعت باشد.از این رو، ضروری است ایده‌های نوآورانه از نظر امکان‌سنجی فنی، توجیه اقتصادی و نیاز واقعی بازار بررسی شوند و با مشارکت فعالان بخش خصوصی، زمینه تبدیل آن‌ها به محصولات، خدمات و کسب‌وکارهای قابل اجرا فراهم شود.
دبیرکمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی خراسان رضوی خاطرنشان کرد:در کنار این تحولات، حفظ اصالت و هویت فرهنگی فرش دستباف خراسان باید به‌عنوان یک اصل اساسی مورد توجه قرار گیرد.نقش‌ها، رنگ‌ها، شیوه‌های بافت و ویژگی‌های بومی فرش دستباف این منطقه، حاصل سال‌ها تجربه، خلاقیت و هنر نسل‌های مختلف است و همین ویژگی‌ها از مهمترین مزیت‌های رقابتی آن محسوب می‌شود. بنابراین، نوآوری نباید به معنای فاصله گرفتن از این اصالت باشد، بلکه باید در خدمت حفظ، معرفی و توسعه آن قرار گیرد.
خدادادی ایجاد بانک دیجیتال نقوش اصیل، مستندسازی شیوه‌های سنتی بافت، استفاده از نرم‌افزارهای طراحی و تولید محصولات متناسب با نیاز و سلیقه نسل جدید را از جمله راهکارهایی دانست که می‌تواند میان حفظ میراث هنری و پاسخگویی به نیازهای بازار امروز تعادل ایجاد کند. وی تاکیدکرد: به بیان دیگر، می‌توان ضمن حفظ عناصر هویتی فرش دستباف خراسان، در ابعاد، ترکیب‌بندی، کاربرد و نحوه عرضه محصولات نوآوری کرد و دامنه مخاطبان این هنر ارزشمند را گسترش داد.
خدادادی تصریح کرد: با وجود اهمیت نوآوری و فناوری، یکی از اولویت‌های اساسی برای تحول صنعت فرش دستباف خراسان رضوی، ایجاد ارتباط منسجم و هدفمند میان تولیدکنندگان و بازارهای داخلی و صادراتی است. واقعیت آن است که تولید محصول باکیفیت، بدون شناخت تقاضای بازار و دسترسی به شبکه‌های موثر فروش، لزوماً به درآمد پایدار برای تولیدکنندگان و بافندگان منجر نخواهد شد. از این رو، توسعه بازار باید به یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی برای آینده این صنعت تبدیل شود.
دبیر کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی خراسان رضوی اضافه کرد:در بازار داخلی، توسعه فروش اینترنتی، همکاری با طراحان داخلی و فعالان حوزه معماری و دکوراسیون، معرفی محصولات متناسب با سلیقه نسل جدید و بهره‌گیری از ظرفیت نمایشگاه‌های تخصصی می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای ایجاد کند. در بازارهای خارجی نیز شناسایی بازارهای هدف، توسعه ارتباط با شبکه‌های معتبر توزیع، ارائه شناسنامه اصالت محصول و معرفی هویت فرهنگی فرش دستباف خراسان، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تقویت جایگاه این محصول کمک کند.
وی بیان کرد:در عین حال، محدودیت‌های نقل‌وانتقال مالی بین‌المللی، دشواری‌های صادرات، هزینه‌های بازاریابی، پراکندگی فعالیت‌های تولیدی و ضعف دسترسی برخی تولیدکنندگان به اطلاعات بازار، از جمله موانعی است که رفع یا کاهش آثار آن‌ها نیازمند همکاری دستگاه‌های مسئول، تشکل‌های تخصصی و فعالان بخش خصوصی است.
خدادادی یکی از ظرفیت‌های مهم و کمتر مورد توجه در مسیر توسعه صنعت فرش دستباف خراسان رضوی را ، پیوند این صنعت با گردشگری فرهنگی، گردشگری خلاق و گردشگری خرید دانست و افزود: فرش دستباف تنها یک کالای مصرفی یا تزئینی نیست، بلکه روایتگر تاریخ، فرهنگ، هنر و شیوه زندگی مردم این سرزمین است ، همین ویژگی می‌تواند آن را به بخشی جذاب از تجربه گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کند.
دبیر کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی خراسان رضوی یادآور شد:خراسان رضوی، به‌ویژه شهر مشهد، به واسطه جایگاه برجسته خود در گردشگری زیارتی و حضور گردشگران داخلی و خارجی، ظرفیت مناسبی برای معرفی و عرضه محصولات اصیل صنایع دستی و فرش دستباف دارد. بهره‌گیری هدفمند از این ظرفیت می‌تواند علاوه بر افزایش فرصت‌های فروش، زمینه معرفی هنرمندان، کارگاه‌های تولیدی و میراث فرهنگی استان را فراهم سازد.
وی عنوان کرد: طراحی مسیرهای گردشگری با محوریت کارگاه‌های فرش بافی، فراهم کردن امکان بازدید گردشگران از فرآیند تولید، برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی، ایجاد فضاهای مناسب برای عرضه مستقیم محصولات و توسعه همکاری میان فعالان صنعت فرش دستباف و تشکل‌های گردشگری، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به رونق این حوزه کمک کند. همچنین معرفی داستان و هویت هر فرش دستباف، شیوه بافت، ویژگی‌های هنری و پیشینه فرهنگی آن می‌تواند ارزش ادراکی محصول را برای خریداران افزایش دهد و زمینه تمایز فرش دستباف اصیل خراسان از محصولات مشابه را فراهم کند.
خدادادی اظهارکرد:در این مسیر، نقش تشکل‌های بخش خصوصی و نهادهای تخصصی بسیار حائز اهمیت است. توسعه پایدار صنعت فرش دستباف نیازمند مشارکت واقعی تولیدکنندگان، صادرکنندگان، هنرمندان، فعالان گردشگری، دانشگاه‌ها و مجموعه‌های فناور است.
دبیر کمیسیون گردشگری و صنایع دستی اتاق بازرگانی خراسان رضوی گفت: از سوی دیگر، ضروری است سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه این صنعت بر مبنای شناخت واقعی شرایط تولید و بازار تدوین شوند. شناسایی موانع کسب‌وکار، بررسی وضعیت زنجیره ارزش، ارزیابی فرصت‌های صادراتی و توجه به معیشت و پایداری فعالیت بافندگان، از جمله موضوعاتی است که باید در تصمیم‌سازی‌های مرتبط با این حوزه مورد توجه قرار گیرد. بدون توجه به منافع اقتصادی تولیدکنندگان و هنرمندان، نمی‌توان انتظار داشت که ظرفیت‌های فرهنگی و هنری فرش دستباف به‌صورت پایدار حفظ و تقویت شود.
خدادادی تاکیدکرد: در نهایت، آینده صنعت فرش دستباف خراسان رضوی در گرو اتخاذ رویکردی جامع و بازارمحور است؛ رویکردی که در آن حفظ اصالت هنری، بهره‌گیری از دانش و فناوری، توسعه بازارهای داخلی و خارجی و استفاده از ظرفیت گردشگری در کنار یکدیگر قرار گیرند.
به گزارش تسنیم ،فرش دستباف خراسان رضوی برای تداوم حیات و ارتقای جایگاه خود، بیش از هر چیز به پیوند هوشمندانه میان میراث گذشته و نیازهای امروز محتاج است. اگر بتوانیم ضمن پاسداشت هنر و تجربه نسل‌های گذشته، مسیر نوآوری، تجاری‌سازی و دسترسی به بازارهای جدید را هموار کنیم، این صنعت می‌تواند علاوه بر حفظ جایگاه فرهنگی خود، نقش مؤثرتری در توسعه اقتصادی، اشتغال‌زایی، رونق گردشگری و معرفی هویت فرهنگی خراسان رضوی در سطح ملی و بین‌المللی ایفا کند.
انتهای پیام/282