حجتالاسلام دکتر علیاکبر عالمیان، مدیر گروه تاریخ و سیره پژوهشکده حج و زیارت، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به تبیین وظایف حوزه و روحانیت با محوریت منشور روحانیت امامخمینی(ره) پرداخت و گفت: تابستان 67 از یکسو با قبول قطعنامه 598 و عملیات مرصاد (به سرکردگی منافقین) و از سوی دیگر با سخنرانی تند و ضدانقلابی آیتالله منتظری بهعنوان قائم مقام امام در 22 بهمن، روح ناامیدی و یأس در جامعه ایجاد شده بود و امامخمینی با توجه به خطری که نسبت به آینده روحانیت و نظام احساس میکرد، سوم اسفند همان سال پیام تاریخی خود را خطاب به آنان صادر کرد که به منشور روحانیت معروف شد.
عضو هیأت علمی جامعه المصطفی افزود: قائم مقام رهبری در ادامه روندی که با نفوذ باند مهدی هاشمی در بیتش از سال 65 شروع شد و سال 68 با عزلش پایان یافت، بنای ناسازگاری با امام گذاشت؛ در سخنرانی 22 بهمن 67 نیز ضد نظام و انقلاب و دستاوردها و فعالیتهایش خصوصاً دفاع مقدس و شهدا سخن گفت و این برای امام که او را حاصل عمر خود و شخصیت دوم مملکت میدانست نه یک مجتهد عادی، بسیار سنگین و گران تمام شد؛ از اینرو بهجای او از مردم و خانوادههای شهدا عذرخواهی و تأکید کرد ما در جنگ حتی یک لحظه هم نادم و پشیمان نبودیم.
عدول از منشور روحانیت، نظام و حوزه را تضعیف میکند
استاد حوزه علمیه قم، آسیبشناسی سزاوارانه حوزه و روحانیت، مهندسی پایههای حوزه و نظام در آینده و دفاع از عملکرد نظام در طی یک دهه عمر پر افتخار را عصاره اندیشهها و تحلیلهای امامخمینی در باب روحانیت دانست که مانیفست نظام اسلامی و حوزه محسوب شده و عدول از آن برابر است با پایان نظام و تضعیف حوزه.
حجتالاسلام عالمیان تصریحکرد: امام در منشور روحانیت، جایگاه حوزه و روحانیت را در سه عنوان علمی، سیاسی و اجتماعی تبیین کرده است؛ در نقش علمی، حوزه را مهمترین پایگاه مقابله با انحرافات میداند که وظیفهاش، جمعآوری و نگهداری علوم قرآن و اسلام است. در نقش اجتماعی، حوزههای علمیه را تکیهگاه و نماینده محرومان از دیرباز معرفی و بر تحمل مرارتها و سختیها برای ترویج اسلام و عدم تبعیت روحانیت از سرمایه داران تأکید دارد. در نقش سیاسی نیز، امام برای حوزه، نقش رهبری و حکمرانی سیاسی قائل است.
وی در توضیح وظایف حوزه و روحانیت در سه زمینه علمی، سیاسی و اجتماعی گفت: امامخمینی توصیه خود نسبت به وظایف حوزه و روحانیت را در سه وظیفه ایفای نقش اصیل روحانیت، طرد اغیار (غیرخودی) و افشاگری خلاصه کرده است؛ نقش اصیل روحانیت بسیار گسترده و شامل شاخصهایی چون قناعت، شجاعت، صبر، زهد، عدم تعلق به تجملات، عدم وابستگی به قدرتها، احساس مسئولیت در برابر تودهها، احاطه به مسائل زمان، آشنایی با مسائل سیاسی، توجه به ایدهها و تزویرهای حاکم بر جهان، پایبندی و وفاداری به سیره عملی و علمی سلف صالح است.
عضو شورای علمی گروه تاریخ مرکز فقهی ائمه اطهار افزود: امام خواهان طرد روحانیان وابسته و متحجر است که به فرمایش ایشان در حوزه کم هم نبوده و نیستند، خون دلها برای امام ایجاد کردند و هنوز هم خط فکریشان ادامه دارد. ایشان همچنین تذکر و افشاگری نسبت به خطر کجاندیش ان، سادهلوحان و منحرفان روحانینما در حوزه را از وظایف روحانیت میدانند.
حجتالاسلام عالمیان خطر روحانیان و افراد وابسته به بیگانگان، پذیرش تز جدایی دین از سیاست، اختلافافکنی بین علما در قالب دستهبندیهای سیاسی، اعتقاد به گروههای لیبرالی و سیاسی و رأفت بیجا نسبت به دشمنان نظام و انقلاب را آسیبهای سیاسی حوزه از نگاه امام معرفی و ابراز کرد: در حوزه اجتماعی نیز امام خطر انزوای اجتماعی روحانیت، غفلت از نیازها و تحولات آینده، کنارهگیری از مسئولیتهای اجتماعی، عدم پاسخ به معضلات جامعه، جدایی از مردم و سرایت تحجر در لایههای حوزه را بهعنوان آسیبهای اجتماعی گوشزد میکند.
تحجر و سکولاریزم؛ تیغ دولبه علیه حرکت اصیل اسلام ناب و روحانیت
وی با تأکید بر اینکه امام تحجر و سکولاریزم را دو تیغه قیچی میداند که حرکت اصیل حوزه و روحانیت و خط سیر اسلام ناب را قطع میکنند، افزود: از دیدگاه امامخمینی، خطر تخلف از فقه سنتی و اجتهاد جواهری و غفلت از علوم رایج اعم از فلسفه و عرفان و زبانهای خارجی از جمله آسیبهای علمی است که حوزه را تهدید میکند؛ البته همه اینها دامنه بسیار گستردهای در پیش از انقلاب دارد اما بعد از انقلاب، این آسیبها و تهدیدات توسط دشمن، تشکیلاتیتر شدند تا بهتر علیه نظام سیاسی موجود عمل کنند.
ضرورت بازخوانی منشور روحانیت در حوزه
مدیر گروه تاریخ و سیره پژوهشکده حج و زیارت در پاسخ این پرسش که حوزه علمیه در این حدود چهل سال گذشته از صدور این پیام، چقدر آن را شنیده و عمل کرده است؟ گفت: امروز بخش عمده حوزه علمیه، انقلابی است و تا حدودی پیام امام را نهادینه کرده است ولی خطر خروج از انقلاب و نهادینه شدن خطرات گوشزد شده توسط امام همچنان وجود دارد وگرنه رهبر معظم انقلاب اینقدر نسبت به خطر سکولاریزه شدن حوزه تأکید نمیکردند.
وی با اشاره به رواج خزنده جریان سکولار در لایههای زیرین حوزه اظهار کرد: سال 97 در دیدار موّرخین تاریخ معاصر با رهبر معظم انقلاب، از بین سه کتابی که بنده آن زمان داشتم، کتاب «ماهیت حوزه سکولار از نگاه رهبر انقلاب» را که دیدند، تأمل کرده و فرمودند آنچه ما میخواهیم این چیزهاست؛ که حاکی از جدیت خطر سکولاریزم و دغدغه ایشان در این زمینه است.
حجتالاسلام عالمیان با بیان اینکه هرگونه کوتاهی و تغافل نسبت به این خطر، عواقبی دارد که جبرانش دشوار است، درباره خطر لیبرالها و ربطشان به حکومت و حوزه علمیه که در چند جای منشور روحانیت تأکید شدهاست، خاطرنشان کرد: حوزه بهعنوان ستون نظام باید نسبت به همه مسائل حتی اقتصاد آگاه باشد و ورود کند؛ خطر لیبرالها نیز همواره بوده و منظور امام از لیبرالها، بیشتر جریان نهضت آزادی است که بسیار خطرناک و مهلک عمل میکردند.
عضو هیأت علمی جامعه المصطفی با اشاره به کتاب دو جلدی در نقد اندیشه و عمل سیاسی و تفکرات دینی مهندس بازرگان بهعنوان نماد نهضت آزادی یادآور شد: در این کتابها ظلمهای این جریان که جزو مدعیان مالکیت انقلاب اسلامی بودند و بدترین نسبتها را به نظام و روحانیت دادند، بررسی شده است (از جمله مصاحبه بازرگان با حسن الهیکل که افشا شد).
نویسنده کتاب «ماهیت حوزه سکولار» تصریح کرد: امامخمینی، آن زمان خطر سکولارها و لیبرالها را که هنوز هم وجود دارد، متوجه شده و شجاعانه هشدار دادند؛ این هشدارها هنوز تازگی دارد و کهنه نخواهد شد؛ لازم است حوزهها منشور روحانیت را در قالب همایش، کنفرانس، مقاله و واحد درسی بازخوانی کنند.
خبرنگار: زهرا شریعتی
انتهای پیام/